Ұлы дала атаулары

Ұлы дала атаулары

БАТЫС ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫ Сарман – Орда ауданындағы елді мекен, татар тілінен енген топоним. Беретін мағынасы – мифтік ұғым. Халық арасында қалыптасқан жынның атын білдіретін сөзді осылай атаған. Ауыз әдебиетінде «Шақырайын шалғайдан…

Батыс Қазақстан облысы

Ақсай – шағын өзен және аудан орталығы. Ақсай және Ақсу топонимдері бір негізден шыққан деп ойлаймыз. Ақсай атауының семантикасы көпке түсінікті болса да, бұл топонимді көне атаулар санатына қосуға болады. Ақсу топонимін Э.М.Мурзаев «ақсу –…

Батыс Қазақстан облысы

Қамыс Самар – Жаңақала ауданының оңтүстік жағында Нарын құмына қарай орналасқан көл. Бұл атаудың құрамындағы самар компонентінің шығуы төңірегінде қа­лыптасқан бірнеше пікір бар. Е.Қойшыбаев бұл сөзді көне тілдер жұрнағы деп санайды.…

Батыс Қазақстан облысы

Орал – облыс орталығы. Орал тауы мен Орал өзенінің атымен қойылған. Орал тауы – Европа мен Азияны бөліп жатқан, ұзындығы 2000 км-ге жуық биіктік. Орал топонимінің пайда болу тарихы үнемі көптеген зерттеушілердің назарын аударып жүр. Бұл…

Батыс Қазақстан облысы

«Ана тілі» газетінің «Ұлы дала атаулары» айдары бойынша жарық көріп келе жатқан мақалалар республика аумағындағы жер-су, өзен-көл, елді мекен атауларын, олардың өзіндік тарихын тереңірек таныта түсуге арналған. Газеттің бұл санынан бастап…

Қазақстан карталарындағы қателіктер

Бүгінде елімізде картография өзгеше соқпақпен дамып келеді. Дегенмен, Ресей сынды елдердің картография жүйесімен салыстырып көргенде бірден кем тұстарын байқаймыз. Бұған бірден-бір себеп елімізде осы сала бойынша бәсекелестік аз. Сонымен…

Қызылорда облысы

АРАЛ АУДАНЫ Қасқақұлан – жер атауы, Арал теңізінің қазақстандық бөлігіндегі бұрынғы арал. Теңіздің шығыс жағасындағы Жыңғылтүбек телімінен батысқа қарай 21 шақырым жерде орналасқан. Аумағы – 0,93 мың гектар. Арал «Үлкен тау» және «Кіші тау»…

Қызылорда облысы

Қызылорда қаласы Қарауылтөбе – ауыл, Қосшыңырау ауылдық округі құрамында. Бұл ауыл орналасқан жер әуел баста «қарауыл қарайтын биік төбе, шоқы» болғандықтан, осылай аталуы мүмкін немесе «жан-жағы түгелдей көрінетін биік жар». Қызылжарма –…

Батыс Қазақстан облысы

Қаратөбе ауданы Айбаршағыл. Бұл – аудандағы ойпат пен елді мекен атауы. Шағыл термині Батыс Қазақстан топонимдері құрамында жиі кездеседі. Бұл географиялық термин Қазақстанның кең-байтақ өлкесінде түрлі мағынада айтылады. Аққозы – аудандағы…

Батыс Қазақстан облысы

Жаңақала ауданы Айболат айдын. Бұл – аудандағы көл атауы. Атау осы көлді жайлаған адамның есіміне байланысты қойылған. Айдын – аудандағы көл атауы. Айдын сөзі жалпытүркілік сипатқа ие. Белгілі түркітанушы А.М.Щербак «айдын» сөзінің…

Батыс Қазақстан облысы

«Ана тілі» газеті бұған дейін «Ұлы дала атаулары» айдары бойынша «жер жаннаты» атанған Жетісу өңірі, яғни Алматы облысы және кербез сұлу Көкшетауымен көз тартқан Ақмола облысы аумағындағы жер-су атауларымен таныстырған болатын. Ендігі кезек…

Балкашинге бүйрегі бұрған кім?

«Ана тілі» газеті «Ұлы дала атаулары» айдарымен бұған дейін Алматы, Ақтөбе, Ақмола облыстарына қарасты елдімекендер мен жер-су атауларын, олардың қысқаша тарихынан қызықты деректерді оқырман назарына ұсынып келеді. Жа­қында қазақтың…