Зұлмат жылдар жаңғырығы

Алаш Орданың Жетісудағы тарихы

ХХ ғасырдың басындағы Алаш орданың саяси қозғалысы ресейлік губерниялар мен облыстар өзара бөліп алған Қазақстан аумағын тұтас қамтыды. Алайда бірқатар тарихшылар «елдің оңтүстік бөлігіндегі Алаш орданың белсенділігі төмен болды немесе…

Голощекиннен тайсалмаған қазақ

Кейінгі ұрпақ жас толқын үшін Алаш қайраткерлерінің ғылыми мұраларын оқып-үйренудің маңызы зор. Олардың бірқатары зерттелгенімен, бірқатарының өмір жолы әлі де болса зерттеуді қажет етеді. Сондай ардақты жанның бірі – Смағұл Сәдуақасұлы.…

«Ашаршылық және Алаш азаматтары»

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің әл-Фараби кітапханасында 31 мамыр – Қуғын-сүргін құр­бандарын еске алу күніне орай Алматы қаласы әкімдігі Ішкі саясат басқармасының қолдауымен «Адырна» ұлт­тық-этнографиялық бірлестігі»…

Ақтаңдақтар ақиқаты

«Асыра сілтеу болмасын, аша тұяқ қалмасын» Кеңес өкіметі орнағаннан кейін басқару органдары қазақ зиялылары-алашордашылардың талап-тілектеріне құлақ аспады, оларды неғұрлым биліктен шеттетуге тырысты. Оларға «ұлтшыл» ретінде күдікпен қарау…

«АЛЖИРДЕГІ» азап вагоны

Алыстан күнмен шағылысқан биік мұнара көрінді. Ә дегенше, жол бойында орналасқан ғимаратқа қарай бұрылып келіп тоқтадық. «Бұл – «АЛЖИР» мұражайы, кезінде лагерь болған» деп таныстыра бастады мұражай қызметкері. Темір тор есік арқылы аулаға…

САЯСИ ҚУҒЫН-СҮРГІН туралы КІТАП

Қазақстан «Әділет» тарихи-ағарту қоғамы құрылғалы бері ширек ғасырдан асып бара жатыр. Ол еліміздегі үкіметтік емес ұйымдардың алғашқы қарлығаштарының бірі болып табылады. Бағдарламасында саяси қуғын-сүргін мен алапат ашаршылықтар сырларын…

Қазығұртта қазылған ор

1931-1932 жылдардағы ашаршылықтан қалған жалғыз белгі Қазығұрт етегінде жатыр Қазығұрт ауданына қарайтын Атбұлақ — бір сайдың бойына ұзыннан-ұзақ жағалай, созыла орналасқан үлкен ауыл. Ауылдың батыс бетін — күнгей жағы өрлеп барып, Қазығұрт…

Рәзия Майлина: Әкем мені «қалқам» деуші еді

Бейімбет Майлин. Қазақтың көрнекті жазушысы. Атақты «Шұғаның белгісі» әңгімесінің авторы. «Гүлденсе ауыл – гүлденеміз бәріміз» дейтін Бейімбет. Ол туралы Ғабит Мүсіреповтің кезінде былай дегені бар-тын: «Біздің прозамыздағы реализм мен…

Тайгада қазақтың тағдыры бар

Ресейдің қиыр солтүстігінде, Тайганың терең түкпірінде Норильск қаласының барын екінің бірі біледі. Бүгінгі жұрт оны белгілі кәсіпкер,осы өңірдің губернаторы болған, Англияның «Челси» футбол клубының иесі Роман Абрамовичпен ғана…

Тағдыр талқаны

Өршіл өнер иесі Шахан Мусин хақында Қазақтың арда ұлдарының бірі, белгілі актер, ақын Шахан Мусин өмірінен хабардар кім-кім де оның бойына біткен осы бір қасиетке тоқталмай, мұны ауызға алмай кете алмас еді. Ол не қасиет? Тағдыр қанша…

Алаштың асылы еді – Беркінғали

Әкеміздің нағашысы болуы себепті біз Беркінғали Мұқашұлы Атшыбаевтың есімін бала кезден естіп өстік. Алайда естіген әңгімелеріміз ол кезде оның қайраткерлігі жайында емес, отбасына қатысты туыстық әңгімелер, неміс әйелінің қазақ салтын…

Тәжібай ЖАНАЕВ Торшаның түлейіндей (хикаят)

31-дің көктемінде ауыл үдере көшті. Оның қайда бара жатқанын тек керуен басы ғана біледі. Әуелі Ақшелектен Ақшат үстімен астық. Басаққұдықтан мес, бос метейдің бәрі суға толтырылып алынды. Алда Жемге дейін де бірнеше құдықтар бар. Әлі…

Жетісудағы Алаш қайраткері

Жетісуда Мұхамеджан Тынышбаев, Ибраһим Жайнақов, Сатылған Сабатаев және Иса Тергеусізов сияқты алашордашылардың есімін жұрт жақсы біледі. Ресми деректер бойынша Иса Тергеусізов 1882 жылы Жетісу облысы Верный уезінің Күрті болысындағы…

Ашаршылық саясатына толық баға берілді ме?

Ауыр кезеңдерге толы қазақ тарихын азабына қарай жіктейтін болсақ, 1931 жыл мен 1938 жылдар аралығында көрген тауқыметіміз басқа кезеңдерде көрген құқайымыздан асып түсері хақ. Бұл азапты жылдары қазақ халқы ішер ас пен ақыл-естен қатар…

Баянауыл батыры

Бұл күндері Павлодар облысында Ұлы Отан соғысының қаһарманы Несіпбек Баязитовтың есімін мәңгі есте қалдыру шаралары қолға алына бастады. Биыл облыс әкімі Е.М.Арын бекіткен «Тарихи мәдени мұра» (Жол картасы) бағдарламасы бойынша 2013-2015…