Таным

ТҰН

Ғылыми-техникалық прогресстің (ҒТП) дамуы бойынша адамзат ХХ мен ХХІ ғасырға әбден риза шығар. Осыған дейін жүздеген ғасырлар бойы ат арбадан түспеген адамзат баласы айналасы жүз жылда сағатына 150-200 шақырымға дейін жеткізе алатын…

Ғұмыр кезеңдері

Өмірге адамның келуі – үлкен құбылыс. Бұл жаңалықтың жаңалығы, оқиғаның оқиғасы. Адам ғұмыры. Ол қалай басталады? Қандай кезеңдерден тұрады? Осыған назар аударып көрелік. Қасиетті атаның нілдей тегі домалап анаға табысталғанда ол жерде жаңа…

Мысықтың құпиясы көп

Әлем баспасөздерінде саяхатшы-мысықтардың таңғаларлық тарихтары жайлы ауық-ауық көлемді хабарлар жарық көріп жүр. Мынадай жағдайды айта кетейік. Бірде мысықты самолетпен 170 шақырым қашықтықта тұратын жаңа иесіне жіберген. Он бір күн…

Аспандағы алып қауақ, алыстарға жеткізер қалықтап-ақ

ИНДИАНОЛА. Америка Құрама Штаттарының ең ортасындағы Айова штатының шағын қалашығы. Нағыз «бір этажды Американың» төрі. Тура осы қалашықта бізді, ТМД журналистерінің тобын, Әуе шары ұлттық мұражайына апарған. Зеңгір көкке самғау кімге арман…

Құмырсқалар құдыреті (1-бөлім)

Ғалымдар құмырсқалардың ұйымдасып жұмыс жасау құпиясын түсіне алмай діңкелеуде. Өте күрделі жұмыстар атқаратын жәндіктерді бойларына туа біткен инстинктивті реакциямен тіршілік кешеді дегенге бұл күндері біз түгілі олардың өздері де сенгісі…

Жердің сәні кіреді жұпар шашқан гүлімен…

Гүл – әсемдіктің, сұлулықтың белгісі. Көктем мезгілінде қар көбесі сөгілмей жатып, бәйшешектердің бүр жаратыны, күн қыза келе қыр төсінде наурызгүлдер (нау­рызшешек) мен наурызектер көз қуанта бой көтеретіні көктемнің сәнін келтіріп,…

Ұя салды қайтып келіп құстар да…

Құстар ұяны жыртқыштар мен ауа райының қолайсыздығынан қорғану үшін салады. Жыртқыштарға жем болмау үшін ұяларын қол жетпейтін жасырын жерге салып, бетін бүркеп қояды. Күрделілігіне, жыл мезгіліне, ауа райына байланысты ұя салуға әртүрлі…

Көкшенің бөденесі

Бөдене – қырғауылдар тұқымдастарына жататын құс. Ақшыл жолақты кішкене сұр құс шөлейт дала мен заңғар таулардан басқа жерлердің бәрінде ұялайды. Бөденеге арнап ақындар өлең де жазған. Солардың ішінде Шәкәрім ақынның «Қаншыр мен бөдене» атты…

НАНОТЕХНОЛОГИЯ

Нанотехнология – кеңістіктің нанометрлік аймағындағы жеке атомдарға, молекулаларға, молекулалық жүйелерге әсер ету арқылы жаңа физика-химиялық қасиеттері бар молекулалар, наноқұрылымдар, наноқұрылғылар мен материалдар алу мүмкіндіктерін…

Жорға дуадақ

Дуадақтар – құстардың тырнатектестер тобына жатады, өйткені олардың шығу тегі тырналарға ұқсас болып келеді. Кейбір биолог-ғалымдар дуадақтарды өз алдына жеке отряд деп те санайды. Олардың сыртқы түрі тауықтарға ұқсас болып келеді. Қазіргі…

Жайра

Үнді жайрасы (Hystrix indica) кемірушілер тобының жайратектес­тер тұқымдасына жататын дене тұрқы қомақты ірі аң. Оның денесінің ұзындығы 80-90 см, орташа салмағы 13-20 келіні құрайды. Күздің соңында семірген кезде салмағы 25 келіге дейін…

Ойсылқара

Газетіміздің тұрақты айдары «Төрт түліктің төл атаулары» осы нөмірден бастап, түйе жануарына қатысты атауларды таныстыратын болады. Түйеге байланыс­ты атаулар 15 томдық «Қазақ әдеби тілінің сөздігінен» алынып, ұсынылып отыр. Көшпенді салтты…

Көкек

Әдетте сайрағыш құстар ұя­сын көмескі, жасырын жерлерге салады. Соған қарамастан, көкектер осы ұяны тауып алады. Мұның сыры неде? Құстардың тіршілігін зерттеуші ғалым Пеус бірде көкектің өте шапшаңдықпен жер бауырлай, әрлі-берлі ұшқанына…

Тораңғы

Рысбай СӘТІМБЕКОВ,  Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университетінің профессоры Тораңғы еліміздің шөлді өңірінде ерте замандардан өсіп келе жатқан қасиетті де, киелі ағаштың бірі саналады. Ол көбіне құрғақ далалы аймақтардың тақырлы,…

Әшекейлер әлемі

Алматыдағы Мемлекеттік орта­лық мұражайда «Fashion Jewelry» зергерлік бұйымдар мен әшекейлер көрме-жәрмеңкесі өтті. Халықаралық көрмені ұйымдастыруға «Аэкспо» көрме компаниясы мұрындық болды. Қала тұрғындары мен қонақтары бұл күндері…