Таным

Шаян хақындағы баян. тақпақ пен таным, дәстүр мен дабыл арасын қамтиды-ау

ТАҚЫЛДАҒАН ТАҚПАҚТАР. Мынау бір артық, бір кем дүниеде қанша тақпақ жаттадық екен, өзі? Кітаптағысы бар, елден естігеніміз бар. Онда шопан, тракторшы, шопыр атаулының бәрі ақын ба дейсің. Бала тіліңді қызықтап, бір-бір тақпақ жаттатып…

Арийлер. Олар кімдер?

Арийлер мәселесі жөнінде бірден-бір ғана сүйенетін жазба деректер – «Ригведа» және «Авеста» кітаптары. Осы туындылар – арийлер деп аталатын этностың тарихы мен тұрмысы сәулеленген зороастрийлердің қасиетті кітаптары. Б.з.б. VI-IV ғасырларда…

Жануарлар әлемінің құпия мінез-құлықтары

Жануарлар мен аң-құстарда кез келген адам біле бермейтін немесе аңғармайтын өзіндік тіршіліктеріне тән қасиеттері, әдеттері мен қызықты әрі сирек кездесетін табиғи ерекше мінез-құлықтары болады. Ол белгілі бір дәрежеде адам баласы мен…

МАРАЛ ИШАН БАБА

немесе Қазақстандағы Ислам ағартушылығының тарихи-мәдени негіздері Марал ишан Баба Құрман баласы – бұрынғы Сырдария облысына қарасты Қазалы уезіне және Торғай облысына қарасты Торғай және Қостанай уездеріне айрықша мәлім болған көрнекті…

«Биікке шықсаң – бекінгін…»

Майлықожа пайғамбар жасына келгенде о дүниеге аттанған екен. Оның өмір тіршілігі де, кешкен қиыншылығы да пайғамбарымыз /с.ғ.с./ жүрген жолға ұқсас жатыр. Он төрт жасында жетім қалады. Алғашқы адымын жоқтаудан бастаған. Жоқтау жанры оңай…

Таутеке жайлы не білеміз?

Қазақ аттың құлағында ойнаған жігітті ортекеге теңеген. «Ортекедей орғыған оңға-солға» деп басталатын бұл ойнақы әнді ертеректе Роза апамыз жиі айтушы еді, қазір Бағдат Сәмединованың орындауында естіп жүрміз. Сол ортекеміз қазір халыққа…

Сиыр төңірегіндегі шиыр. Ғасырларды саралатты, аймақтарды аралатты…

ШВЕД ФЕРМАСЫНДА. Біз кемеліне келтіре алмаған, әлде алаңғасарсып жүріп өткізіп алған социализмнің өзіндік үлгісін жасаған елдің «Хамра» деп аталатын сүт фермасына жуырда жұмыс барысымен ат басын тірегенде, алдан не қызық күтіп тұрғанын…

Бәдел қажы туралы не білеміз?

Кітаби түрде «Хаж – Бәдел – хаж» деп жазылатын осы сөзді былайғы жұрт жалпақ тілмен «Қажы – Бедел – қажы» деп айта береді. Ал оның нақты мән-мағынасы мен орындалу шарттары жөніндегі түсінігіміз де әрқалай екені белгілі. Одан қалса, діндік…

Үйсін Балқыбек бақсы

Бұл шамамен 1725 жылдың жазы еді. Жалайыр және онымен жаптас басқа да елдердің қалмақ шабуылынан соң Балқаш көлінің шығыс жағалауын паналаған. Жалайыр биі Жылгелдіұлы Ескелдінің ел ішін аралауы одан әрі жалғаса берді. Аш-арық пен…

Назар абыз

Басы Абылайдан бастап хандарымыз бен билерімізге, батырларымыз бен бектерімізге, басқа аруақты ата-бабаларымызға арнап ас беріп, жаңа ескерткіштер орнатып, бұрынғыларын жаңалап жатырмыз. Сондай бір аруақты еске алып, ас беріп, ескерткіш ашу…

Әбу Бәкірдің ерліктері

«Егер маған Алладан басқа тағы бір дос таңдау мүмкіндігі берілсе, мен Әбу Бәкірді таңдар едім». Пайғамбарымыз салла Алаһу алейһи уәс сәләмның осынау бағасына сай, Әбу Бәкір-Сыдықтың Исламдағы әрбір қадамы ерен ерліктерге толы болды. Сөз…

«Ер Тарғын»

Қазақта ежелден жерін жаудан, елін езгіден, қызын күңдіктен, ұлын құлдықтан қорғап, ел қорғаны болған ерлер көп. Батырлық – қазақтың қанына біткен қасиет. «Малын – жанының, жанын арының садағасы» санаған қазақ қай кезде де жауға қасқайып…

Ораза әні – «Жарамазан»

Жылда Рамазан айы айналып келген сайын ойыма жиi оралып, мазамды ала бастайтын бiр сөз бар. Дұрысы, сөз емес – ұғым. Әрине, тыңнан жаңалық ашайын деп отырғанымыз жоқ, көзжұмбайлықпен жылы жауып қоя салуға да болар едi. Бiрақ бұл жай балама…

«Дынданмен» шашын тараған немесе Ақжүністің төрт тапқырлығы

Батырлар жырының ішіндегі айрықша айдарлы жырдың бірі – «Ер Тарғын». Сол жырдағы бас қаһарманның әманда жанынан табылып, оның күрделі де сан қырлы образын ашуға септесетін кейіпкер, әрі жағымды образдың жиынтығы – Ақжүніс сұлу десек те…

Мемлекеттік құрылымдар: дәстүр сабақтастығы

Мемлекеттік құқық жүйесінің әлемдік тарихындағы ежелгі заңдар тізбегінде қайсыбір әріптесіміз жазғандай, Вавилонның «Хамурапи заңы», көне Римнің «12 кестесі», Үндінің «Ману заңы», сол сияқты Қытайдың «Лао-цзы» заңы жиі ауызға алынады. Осы…