Тілбұзарға – тосқауыл

Сауалнама жауаптарын сараптасақ…

Жақында ғаламтордағы voxpopuli.kz сайты қазақ тілін білмейтін қазақтардың арасында «Почему я не знаю казахский язык?» деген тақырыпта сауалнама жүргізіпті. Бұл сауалнамаға берілген жауаптарды оқып отырып, әжептәуір ойға қаласың.…

Сөз саптаудағы самарқаулық

Тіл мәселесі, тілді өз талабына сай дұрыс қолданудың  жолдары мен тәсілдері ерекше мән беріп отыруды қажет етеді. Алайда күнделікті өмірден байқап жүргеніміздей, сөйлеу, сөйлесу кезінде көп адамдар тіл заңдылықтарын сақтауды ескере…

Ғаламтордағы сауаттылық мәселесіне бейжай қарауға болмайды

Әлемдік ақпарат кеңістігіндегі бұл үрдістен қазақ елі де сырт қалған жоқ. Бүгінгі күні миллиондаған қазақтілді ақпарат алмасушылардың сұранысын қанағаттандырып отырған қазақ интернеті жыл өткен сайын қоғамдық сұранысқа жауап беретін түрлі…

Бөтен сөзге неге бейімбіз?

Менің ойымша, тілді қадірлеу ең бірінші дұрыс сөйлеуден басталады. Дұрыс сөйлемеу тілге жасалған үлкен қиянат. Мұны айтып отырғаным, біз бүгінде сөз арасында «уау», «каксын?», «точно ма?», «уже», «скоро келем», «короче», «иес», «лузер»,…

Ащы болса да, ашығын айтайын

Аяқ астынан шақшадай басым шарадай болды. «Неге?» дейсің ғой. Пәленің басы теледидардан. Кешкісін көз майын тауысып, соғып шұқшиятын әдет болып кеткен. «Ауру қалса да әдет қалмайды» дегендей көк сандыққа титрында көшке берген тайым…

Жаңаөзенде жарнамалар неге қазақшаланбайды?

Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың 2011 жылғы 29 маусымдағы №110 Жарлығымен бекітілген «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында» «Бұқаралық мәдени спорт және басқада…

«Шаға» не сөз, «терсегі» несі?

Қазіргі заман жастарынан байқайтыным, олар қазақтың сөз тіркестерін оншалықты түсіне қоймайды. Қай сөз қандай мағына береді, қандай астармен қолданылып тұр? Ол жағына бас ауыртып жатпайды. Бұл ащы да болса шындық. Ал ата-бабамыз болса,…

«Аптал» ма, әлде «атпал» ма?

Баспасөз беттерінде әртүрлі жазылып, сан түрлі нұсқада қолданылып жүрген бірқатар сөздер бар. Осылардың кейбіреуіне тоқталуға тура келіп отыр. Мәселен, өзіміз күнде естіп жүрген «Тұлға» сөзін алайық. Былай қарасаң, адамның адамдығын,…

Білім беру жүйесінде ұлттық ерекшелік болуы тиіс

Кеңестік тәрбиені көргендіктен болар сол кездің жақсы жағын айтудан бір жалықпаймыз. Бұл – шындық. Ол кезде қай саланың болмасын мамандары ешкімнен кем емес еді. Тіпті әлемдік дәрежедегі ғалымдармен иық тіресті. Әлі де солай. Орысқа жақын…

Қате жазу ауылға да жетіпті

Әдетте баспасөзде қала көшелеріндегі қате жазулар жиі сынға ілігіп жатады. Тіпті қазақ тіліндегі қате жазулар бүгінде үйреншікті дүниеге айналған ба деп те ойлайсың. Бірақ қала көшелерінде ғана емес, қазір ауылдарға да бұл «дерт» жұққан…

«Исі қазақтың» деген тіркес қайдан шыққан?

Қазақ тілі сөздік қоры жағынан әлем тілдері арасында ағылшын, араб тілдерінен кейінгі үшінші орын алады деп мақтанамыз. Бірақ телеарналардағы қай бағдарламаларды көрсеңіз де, оған келген белгілі әдебиетшілер, ақын-жазушылар, қоғам…

Естір құлаққа ерсі сөз немесе тілдік қолданыстағы тосын тіркестер

Абайдың асыл сөз, өрелі ой-мұрасын естіп білген жан қазақ тілінің бүгінгі халіне ой жүгіртпей, жаны күйзелмей отыра ала ма?! Алла тағала адамға жанарды – жарық дүниеге ашып қара, ойлы да озық қара, құлақты – естігеніне мән берсін, ал ауызды…

Жарнама жарасымдылығымен ұтымды

Жарнамашыны түсінуге болады, онда «Қайтсем затымды өтімді етемін» деген пиғыл басым. Жарнаманы жариялаушыны да түсінуге болады, онда «Қалайда жарнама тауып жариялап, табыс тапсам» деген ниет үстем. Бәрі – нарық заңы, «сауда сақал сипағанша»…

ХАЛЫҚ ҚАЗЫНАСЫНЫҢ ҚАДІРІН ТҮСІРМЕЙІК

Аян НЫСАНАЛИН Тіл – тек қарым-қатынас құралы ғана емес, ол – халықтың бүкіл бітім-болмысы, қымбат асыл қазынасы. Біз жер жүзіндегі қолданылып жүрген алты мыңнан астам тілдердің арасында ойып жетпісінші орын алатын ана тілімізді қалай…

Тіл талабы — баршаға ортақ. Мұны банк қызметкерлерінің де ескергендері жөн

Қазір не көп – банк көп. Бүгінде еліміздегі банктерге де бұрынғыдай емес, жұртшылық жиі барғыштайды. Мақсат әртүрлі. Дені несие алу үшін, кейін оны жабу үшін табан тоздырады. Ал аз бөлігі депозитке ақша салу үшін де барады. Өз кезегінде…