Тілбұзарға – тосқауыл

«Ханым» деп кімді айтамыз?

Бұл күндері теле-радиоарналарда, концерттерде, жиын-тойларда қыз-келіншектердің бәрін «ханым» деп айту бел алды. «Бәленгүл ханым», «Түгенгүл ханым» деп айтатындар, сірә, «ханым» деген сөздің мағынасын білмейтін болса керек. Мұны қазақтың…

Атауларымызды бұрмалауға арланбаймыз ба?!

Ал «Караганда» деген сөз, қандай ұғым береді? Орысша аударсақ, «когда смотрел», «когда смотришь» деген сөз бо­лып «Қарағанды» сөзінің мазмұны мүлде өзгереді. Демек, «Қарағанды» де­ген сөз бен «Қарағанда» деген сөз­дің айырмасы жер мен…

Бұрмаланған ұғымдар, бұратылған тіркестер

«Арман-ПВ» баспасынан 2005 жылы басылып шыққан  математика пәні бойынша «Оқушы анықтамасы» хақында Астананың кітап дүкендерінің бірінен 720 теңгеге Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі ұсынған, Павлодар мемлекеттік…

Жалқы есімдер жат сөздер емес

Қазақ тілі – кейбіреулер ойлап жүргеніндей, жұтаң немесе кенжелеп қалған тіл емес, керісінше, жақсы дамыған, жан-жақты жетілген тіл. Қазақ халқының дау туғызбас мақалдары мен мәтелдері, шешендік сөздері, мағынасы діттеген жеріне дөп тиіп,…

Тіл инспекциясын құрмай, тілге құрмет бола ма?

іл төңірегіндегі мәселеге таяу маңда нүкте қойылар түрі жоқ. Бірақ бұл қол қусырып қарап отыруға болады дегенді де білдірмес. Бұған дейін елімізде мемлекеттік тілдің дамуы жолында көптеген істер атқарылғаны рас. Атқарылып та жатыр. Дегенмен…

Сөзіңді басынғаны – өзіңді басынғаны

Жарнама. Бұл жерде сөз, негізінен, көшелердегі жарнама туралы болып отыр. Қазір еліміздегі қай қалаға барсаңызда шет тілдерінде жазылған жарнамаларды көбірек кездестіресіз. Былай қарағанда, біздегі негізгі тіл – қазақ тілі. Ол қатардағы жай…

Оқу орындарының сайттары орысша сайрап тұр

«...Сiз қайда болса болмадыңыз алыңыз да болыңыз». Қызық жаңылтпаш па?! «Мағынасы жоқ мынау не сөз» деп таңғалып отырған шығарсыз, бәлкім?! Ендеше, әрмен қарай шыдамдылықпен көз жүгірте беріңіз, барлығы да өз-өзінен түсінікті болады.…

Кинотеатрдың қазақшасы қалай?

Кино – адамзатты тәрбиелеуші құрал. Оның пәрмені жас ұрпақтың парасатын арттырып, рухани өсіруге немесе санасын улап, рухани өшіруге де жетеді. Тәрбиенің қазығы тек ата-ананың, ұстаздың өнегесімен ғана емес, қоғамдық ортасынан көрген,…

Жиенді «немере» деп атауға не жорық?

Кейінгі кездері қала ғана емес, қазағы қалың ауылдардың өзінде кей қарияларымыздың жиенін «немере» деп атай беретінін жиі байқап жүрміз. Рас, атамыз қазақ «қыздан туғанның қиығы жоқ» деп жиенді бөтенсітпеген. Бірақ бұл жиенді немере деп…

Теміржол туған тілге төбесінен қарай ма?

Сапарға шықпақшы болып, теміржол кассасына бардыңыз дейік. Төлқұжатыңызды көрсетіп, барар бағытыңызға билет те аласыз. Аты-жөніңіз бен басқа да мәліметтерді дұрыс жазғандығына көз жеткізу үшін қолыңыздағы «Жол жүру құжатына» көз жүгіртесіз.…

«ЭЙР АСТАНА» МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІ НЕГЕ МЕНСІНБЕЙДІ?

«Эйр Астананың» қашан есі кіреді? Қазақ еліне қызмет көрсетеді дегені болмаса, бұл әуе компаниясы мемлекеттік тілді менсінер түрі көрінбейді. Кәсіпкермін. Жұмыс бабымен түрлі бағыттарға жол жүремін, жиі сапарлаймын. Қазақстанның әуежайынан…

Адастырған «Алғысөз»

Әдетте қандай басылым болмасын, сонда әңгіме арқауы болатын мәселенің мән-жайын көпшілік оқырмандарға «Алғысөзде» таныстырып өтетіндігін білеміз. Бұл күрделі мәселелердің, түсініктердің, ұғымдардың түп негізін ашып, оқырмандарға жөн…

Cалалық мамандардың да айтар пікірі бар

Мен 2008 жылы «Ана тілі» бетінде «Организм – ағза емес» атты мақала жазып, кейбір терминдер жайлы пікірімді білдірген едім. Менің ол мақалада көтерген мәселелеріме қарсы пікір айтылмады. Қолыма қайта қалам алуға осы газеттің биылғы №9…