Оқырман ой айтады

«Үлкен рахмет» дегені несі?

Қазіргі қолданыста жүрген кейбір қазақша сөздер орыс тілінен тікелей аударылған көшірме іспеттес екені көптен бері айтылып та, жазылып та жүр. Бірақ күнделікті өмірде оған мән беріп жатқан ешкім жоқ. Мәселен, «хал қалай?», «хәліңіз қалай?»…

Әдістемені жетілдіре түскен абзал

Менің байқағаным, кітап дүкендерінде қазақша-орысша, орысша-қазақша сөздіктер, қазақ тілін үйретуге арналған кітапшалар, оқу құралдары жоқ емес, бар, бірақ соларды сатып алып, тілді үйренуге ниет білдіріп жатқандарды аз көресің. Сонда ол…

Электрондық қызметтегі жаңалықтар

Елбасы өзінің «Қазақстан – 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында халықты толғандырған мәселелерге нақты жауап берді. Соның ішінде сыбайлас жемқорлықпен күрес мәселесін де атап айтты. Жемқорлықпен…

Мәселеге байыппен қарайық

«Ана тілі» газетінің №1 (1155) 4-қаңтар күнгі санында жарық көрген автор Құралай Күдеринованың «Латын қарпі: сарабдалдық қажет» атты мақаласы мені оқырман ретінде бейжай қалдырмады. Енді бәрін рет-ретімен баяндайын. (далее…)

«Қызанақ» қолданысқа енбей жүр

«Термин» қазақшаға аударғанда «шек, шекара» деген ұғымды білдіреді және бір термин тек бір ғана ұғымға сай айтылады. Мысалы, «қызыл» деген сөзді естісек тек «қызыл түсті» еске түсіреміз, ал «жасыл» деген сөзді естісек тек «жасыл түсті» ойға…

Өзімізге де байланысты

Таяуда Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстан – 2050» Стратегиясы – қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты» атты Жолдауында мемлекеттік тілге ерекше назар аударылды. Елбасы 2025 жылға қарай қазақстандықтардың 95 пайызы қазақ…

Сөз – асыл қазына

«Ана тілі», «Қазақ әдебиеті» газеттері Қазақстан Республикасын айшықтайтын газеттер. Бұлар біздің елдігімізді, егемендігімізді дәлелдейтін басылымдар. Еліміздің бойтұмары деп түсінген жөн. Өйткені осы газеттерден оқырмандар қазіргі заман…

Сиыр ірі қара емес!

«Малды білсе, қазақ білсін» десек те өткен ғасырдың 30-жылдарынан бері сиыр­ды «ірі қара» деумен келеміз. Бір кісі түзетпей-ақ қойды. Үш ширек ғасыр бойы барлық құжаттарда төрт түлік былай тізіліп айтылады: ірі қара, қой, жылқы, түйе. Әуел…

Ленинск қалай Байқоңыр болды

«Ана тілі» газетінің №3 (19 – 25 қаңтар, 2012) санында «Ұлы дала атаулары» айдарымен берілген мақалада автор Қызылорда облысындағы Байқоңыр қаласының атауы бай және қоңыр сөздерінің қосылуынан жасалған деп жазып сол сөздерге түсінік берген.…

Тіл білмейтіндерге талапты күшейту керек

Қазір тіл туралы не айтсақ та, не жазсақ та қолға ұстар нәтижені көрер, көрсетер кезең туды. Мемлекеттік тіліміздің мұндай ұзақ мерзімді эволюциясын белгілі бір себептерге сүйеніп, объективті түрде дәлелдеуге де болар. Бірақ сол ұзақ…

Енжарлықтан қашан құтыламыз?

Уақыт өткен сайын тілімізге, Әнұранымызға, салт-дәстүрімізге деген қасақана шабуыл үдеп келеді. Осы бір жан ауыртар әрекеттерді қазақ басылымдары дер кезінде көтеріп, көпшіліктің назарын аударды. Мені бүгінде толғантатын ең басты мәселе –…

Сызықша неге көбейіп кетті?

Кейінгі кездері қазақ тілі жөніндегі ғылыми-теориялық білімсіздік үдеп бара жатқандай. Әсіресе, басқаны былай қойғанда, ақын-жазушылар, тілшілер шешен сөйлегендерімен, жазғанда қате жіберіп, тыныс белгілерін де дұрыс қоя алмайтын болып…

Жағадан алған «жаңағы»

Мен ақын, жазушы ретінде әрбір адамның радио, тередидардан сөйлеген сөздерін соншалықты ыждағатпен тыңдаймын. «Жақсы сөз – жан азығы» дегендей, жақсы да таза қазақша сөйлеп, ана тілінің бай құнарын көрсеткен әрбір жанның сөзін рақаттана…

Үйлесім тауып жатса…

(Қыдырәлі Болмановқа хат) Айналайын, Қыдырәлі! Сізге «Ана тілі» газеті арқылы хат жолдауыма басымнан өткен бір жағдай себеп болып отыр. Хат сіздің басшылығыңызбен жасалатын қуыршақтар турасында. 2011 жылдың қазан айында Алматыға шетелде…

Сыр азаматтарының мұнысы несі?

Елдегі беделді басылымның бірі де, бірегейі де «Ана тілі» газеті болып қала бермек. Газеттің биылғы 27 қазан №43 санындағы «Құлдыққа бой ұрғандық па? Қызылордада Қытай жазулары бой көрсетіп жатыр» деген мақаланы оқығанда қатты қынжылдым.…