Құрақ көрпе

Тірі радар

Ніл өзенінде ауға түсуі өте қиын балық бар. Ол балық аулауға келе жатқан адамдарды алыстан аңғарады. Тұрғындар бұл балықты «су пілі» деп атайды. Өйткені ол балықтың тұмсығы алға қарай созыңқылау, пілдің тұмсығына ұқсайды. Балықтың ғылыми…

Асыл тастар

Қымбат бағалы және жартылай қымбат асыл тастардың түрлі аурудан сауығуға жәрдемдесетіні ежелден мәлім. Соны білген адамзат қауымы оларды ертеден қадірлеп, сырқаттың бетін қайтару, болдырмау үшін тұмар ретінде тағып жүрген. Асыл тастардың…

Сурет

Суретшінің қылқаламмен бояу жағып емес, қарындаш, көмір, сангина, қаламұш арқылы сызып салған шығармасын «сурет» деп атаймыз. Суретшінің кез келген жұмысы суреттен басталады. Ол болашақ картинасын бастамас бұрын, әуелі кенепке оның нобайын…

Ауа райының белгісі

Күннің және айдың құлақтануы немесе жалған күн мен жалған ай дегеніміз – атмосфералық ауада ұсақ мұз кристалдарының көп мөлшерде жиналуына байланысты болатын оптикалық құбылыс.  Бұл кристалдар күн сәулесін шағыл­тады да, шамамен, су немесе…

Адыраспанның емдік қасиеті

Бұрынғыдан гөрі жұрт адыраспанды қазір жақсырақ білетін шығар. Оны оп-оңай табасың, қысы-жазы базарда сатылып ­жатады, оның түтінімен тауарларды, көліктің ішін аластайды. Онда әртүрлі ұғым, мән бар: сатушылар тауарларды жылдамырақ өтеді…

Отарлау саясаты

Ағылшын, француз, голланд Ост-Үнді компаниялары бастаған Шығыс елдерін ­отарлау әрекеттері көптеген мемлекеттер мен халықтарды тәуелсіздігінен айырып, отар елдерге, кейбірін жартылай отар елдерге ­айналдырды. Әрине, Шығыста еуропалық…

Танымал заттардың тарихы

Қазір қарындаш, қалам секілді алуан түрлі жазу құралдары көп. Бірақ бұлар мүлдем болмаған замандар да өткен ғой. Ежелгі Египетте папирусқа ұштал­ған қамыс таяқшамен жазған және ол «қалам» деп аталған. Қосөзен ара­лығында да осындай қалам…

Хош иісті терапия

Иіс түйсіктері органдарының толық тоқтатылуы тәбет тартпау сезімін туғызады. Сондықтан да көптеген медициналық клиникалар хош иісті терапияны қолданады, яғни иіспен емдейді. Әдетте ол госпитальдың бөлмелеріне жағым­ды иістерді бүркуден…

Ақша құны

Белгілі саяхатшы Уэльстің кемесі Таити аралына жеткен кезде бұрын ақша дегенді білмейтін жергілікті тұрғындар сол теңізшілерден айырбасқа алған әдет­тегі шегелерді ақша орнына пайдалана бастайды. Ал кемелердің аралға қатынауы қан­шалық…

Батыл да, айлалы аң

Тек Америкада ғана тіршілік ететін дене пішіні 40-45 сантиметр, сыртқы түрі егеу­құйрық тәрізді жануарды «оппосум» деп атайды. Олар саяхатқа шыққан кезде балаларын арқасына жабыс­тырып жүреді. Балалары кішірек болған кезде қалтасына…

Мұз дәуірі

Төрт мұз дәуірінің ең көнесі – гюнцнебрасск дәуірі (басталуы – бұдан 1 миллион жыл шамасы бұрын, аяқталуы – 600 мың жыл шамасы бұрынырақта), ол Батыс Еуропаның, Канаданың территориясын және АҚШ аумағының біраз бөлігін ­жауып жатқан…

Құстар көкек жұмыртқасын неге басады?

Англияда бір себептермен ерекше көрме ұйымдастырыла қалған. Көрмеде көгілдір, қоңыр қошқыл, сары, жасыл, сұр, ақ, біркелкі бояулы және алабажақ жұмырт­қа­лардың түр-түрі қойылған. Осы 919 ­жұ­­мыртқа 76 түрлі құс ұясынан алыныпты. Бар­лығы…

Аристотельдің болжамы

Ертеде Египеттегі Ассирия және Вавилон патшалықтарының халқы қаптай ұшқан көшпелі шегірткелерден (азиялық шегіртке) зардап шекті. Көшпелі шегірткелердің қай­дан келгені белгісіз, лезде-ақ жайқалып тұр­ған егін мен көкорай шалғын…

Бұғы ашқан жаңалық

Алтай тауының шалғай түкпіріне жол тартқан жаралы бұғыны аңшы қуа береді. Алыстап кеткен бұғының қарасымен соңынан қуып жеткен аңшы, оның буы бұрқыраған батпақты бұлаққа «шомылғанын» көргенде таң қалады. Кейін бұл бұлақ, оны тапқан аңшының…

Нөсердің хабаршысы

Нөсердің хабаршысы болатындай айрық­ша бұлттар аспанда алдын ала көрініп айқын бедерлене бермейтінін ескеру қажет. Мә­селен, селдете келетін қалың жаңбыр жөнін­де күндіз нөсер бұлтының өзі-ақ хабар береді: алыстан көзге түсетін ұшар басы…