Құрақ көрпе

ҚОЙНАУЫ ҚҰТ ТЕРІСАҚҚАН

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында «Туған жер» бағдарламасын қолға алуды ұсынды. Отансүйгіштік сезімі кіндік қаның тамған жеріңе, өскен ауылыңа, яғни туған жеріңе деген…

Жерорта теңізінің ерекшелігі

Жерорта теңізі климаты дегеніміз – жазы құрғақ қоңыр­жай жылы климат; ал белгілі ғалым Алисов оны конти­нент­тердің батыс жа­ғалау­ларындағы субтро­пи­калық климатқа тән деп есептейді. Бұл климаттың қысы жылы, жауынды-шашынды келеді, ал…

Ежелгі жетістіктердің жандануы

Адамзат мәдениетінің басқа да көптеген жетістіктері секілді әтір, опа-далап, иіссу, жұпар, сабын секілді көптеген дүниелер Батыс әлемінде пайда болғаны белгілі. Ғалымдар мал майы мен өсімдік күлін қосып сабын жасайтын. Ал біздің елімізде…

Апорттың жаңа сортын өсіруде

Қазақ мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінің ғалымдары апорт алмасының жаңа көшеттерін өсіріп, таратуды қолға алуда. Университеттің Қапшағай қаласының маңындағы агробиостанция кешені аумағын тиімді пайдалану, болашақ мамандардың…

Жер өлшеудің қыр-сыры

«Жер өлшеу» деген мағы­наны білдіретін геометрия ғы­лымы математиканың бір бө­лімі болып табылады. Ол кеңіс­тіктік қатынастар мен по­шымдарды, сондай-ақ құры­лымы жағынан соларға ұқсас дүниелерді зерттейді. Ежелгі грек ғалымы Родос­тық…

АҚБӨКЕН

Ақбөкендердің түгінің түсі күздің соңы мен қыс мезгілдерінде ақшыл бозғылт түске өзгеретіндіктен жергілікті тұрғындар оларды «ақ киік» немесе «ақ бөкен» деп атаса, ал жаз бен күз айларында түгінің сарғыш – қызғылт түске ауысатындықтан…

Алып Будда мүсіні

Қытайдың Лэшане қа­ласы­ның маңында орна­ласқан Буд­да мүсіні өзінің алыптығымен әлем­нің біре­гей сәулет ескерт­кіш­терінің қатарына енген. Оның биіктігі – 71 метр. Басы – 15, қолының саусағы – 8, аяғының саусағы – 1,6, мұрны – 5,5 метр.…

Ең ұзын каналдар

Дүниежүзіндегі ең ұзын үш каналдың біріншісі Жерорта теңізі мен Қызыл теңізді қоса­тын Суэц каналы – оның ұзын­ды­ғы 161 шақырым, ені 120-318 метр. Екінші орындағы канал Нордзе-канал деп аталады. Ұзындығы 99 шақырым, ені 49-150 метр,…

Ескерткіштердің құпиясы

Орталық Американың тұр­ғылықты халқы майя мен ацтектерді, олар жасаған өр­кениет ескерткіштерін жұрт жақсы біледі. Ал олардың арғы тегі өлмектердің (ольмек) қал­дырған мұралары да жұртты таң-тамаша қалдырады. Олар осыдан 3 мыңдай жыл бұрын…

Келес кесіртке

Келес кесіртке (Серый варан – Varanus griseusm) – бауырымен жорғалаушылар тобына жататын, елімізде кездесетін 26 түрлі кесірткенің арасындағы ең ірісі. Денесінің ұзындығы 40-57 см, ал құйрығының ұзындығы 90-100 см. Құйрығының түбі…

Тышқаннан қорқатын мысықтар

Калифорниялық кейбір фермерлер арасында тышқан ба, әлде егеуқұйрық па, егіс­тікке кіріп алып адам­дар­ға ешбір көңіл бөлместен бау-бақшаларды, егіндікті өрше­ле­не бүлдіретін мақұлықтар үлкен дүрбелең туғызды. Бұл «қойдан да зор…

Кенгуру деп неге атаған?

1770 жылы ағылшындық Джеймс Кук деген капитан­ның «Индевор» атты кораблі Шы­ғыс Австралия жағасында аял­даған көрінеді. Кук жағаға шығып, сәл бой жазбақшы болады. Ол аңшылармен әңгімелесіп тұрған сәтте қастарынан басы бұғыға ұқсас, бойы…

Ит жүгіртіп, құс салған…

Бүркітшілік – бекзат өнер. Құсбегілік туралы сөз бола қалса алдымен мойынқұмдық Жапар Сатылғанов еске түседі. Мұнан соң Жамбыл ауданында тұратын Бауыржан Ешметовтың еңбегі айтылады. Бауыржан ағаның негізгі кәсібі – шопырлық. Ұзақ жылдарын…

Солақайды түзетпеген жөн

Бұрынырақта солақай баланы оңқайға айналдыруға жұрт кәдімгідей көңіл бөлетін. Тіпті баланы оң қолымен жазуға үйрету үшін сол қолын бай­лап қою кездесетін. Әсіресе ұл баланың солақай болғаны әжеп­тәуір міндей бағаланатын. Қазір жұрттың ой…

Сексеуіл жорға торғайы

Іле жорға торғайы – торғайтектес құстар тобының құзғын қарғалар тұқымдасына жататын ерекше құс. Олар Оңтүстік Балқаш өңіріндегі Іле және Қаратал өзендерінің аралығында орналасқан бұйра жонды Сарыесікатырау, Тауқұм, Ұлыққұм және Қосшағыл деп…