Құрақ көрпе

Қарындашты кім ойлап тапқан?

Осы заманғы қарындашты XVIII ғасырдың аяғында француз оқымыстысы Н.Конте ойлап тапты. Қарындаштар қатты, жұмсақ боп екіге бөлінеді. Қатты қарындаштар сызуға пайдаланылады. Олардың сыртынан Т, 2Т, 3Т деген жазуларды көруге болады. «Т»…

Суреттеме

Суретші табиғат ортасында, колхозда, заводта – қайда жүрсін мейлі көзі көріп, көңілге түйген әсем көріністі қағазға түсіргенше асығады. Көңілге ұнаған сөз бен ой-пікірді қойын дәптеріне жазып алатын жазушы сияқты суретші де назарына іліккен…

Қағаз жасау қайдан шыққан?

Адамдар қазір біз жазып, сурет салып жүрген қағаз табылғанша қаншама нәр­сенің бетін шимайлады десеңізші. Ежелгі мысырлықтар мен индустар құрма ағашының жапырағына жазыпты. Вавилондықтар мен ассириялықтар қын тақтайшаларға ұшы біздей істік…

Атом сағаттары

Атомдардың ыдырау жылдамдығы бір қалыптан бұлжымайды. Оған темпе­ра­тураның құбылуы да, қысымы да, қоршаған орта да әсер етпейді. Радиоак­тивтілік про­цесін уақыттың дәл өлшемін анықтау үшін пайдаланудың мәні де осында. Құз жартас пайда…

Жарық пен көлеңке

Картинада жарық та, қою көлеңке де, жарық көлеңкеге алмасар тұстарда жартылай көлеңке де ұшырасады. Сурет өнерінде жарық пен көлеңкенің осындай үйлесімі үлкен маңыз атқарады. Ол арқылы адамдар мен заттардың көлемін, табиғат көркін, ауаны…

Кездейсоқтық па, әлде…

Пирамидалар қай кезде болсын бүкіл дүниежүзі ғалымдарының назарын ­аударып келді. Өз заманында Плиний де: «Пирамидалардың даңқы бүкіл әлемге жайылды» деп жазған еді. Содан бері мыңдаған жылдар өтсе де, бүгінде сол пікірге қосылуға тура…

«ҚУМОЛА» АТАУЫ ҚАЙДАН ШЫҚТЫ?

Қумола өзені – Кішітау тауынан бастауын алып, Дүйсенбай, Білеуті, өзендерімен қосылып, Арал теңізіне бет түзейтін арнасы кең, шежірелі өзен. Осындағы Қарсақбай қыратының оңтүстік беткейінде жатқан «Мыңбұлақ ойысы» теңіз деңгейінен жүз метр…

Топағаш

Елімізде киелі жерлер аз емес. Солардың бірі – Жамбыл облысында орналасқан Топағаш деп аталатын шағын ғана орман. Бұл жердің ерекшелігі – мұнда ел арасында киелі деп аталып кеткен ағаштардың өсетіндігі. Жеті ғасырлық тарихы бар Топағашты…

«Бөрі арығын білдірмес…»

Соңғы есепке қарағанда жер бетінде жыртқыш аңдардың 252 түрі бар екен. Солардың ішіндегі ең сірі жанды, нағыз жыртқышы – қасқырлар. Қасқырдың ауыл шаруашылығына келтіретін қыруар зияны көп. Қаскүнем жыртқыштығы мен қома­ғай­лы­ғынан…

Велопауза деген не?

Атмосфераны әртүрлі құралдармен зонд арқылы тексеру метеорологиялық өл­шем­дердің, соның ішінде биіктігі желдің бағыты мен екпінінің таралуын­да­ғы кейбір ерекшеліктерді табуға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, жоғарылаған сайын жел екпіні…

Пирамидалардың құпиясы көп

Әлемдегі ең көне құрылыстардың бірі – пирамидаларды алайық. Тарихи деректерге қарағанда, олар біздің дәуірімізге дейін шамамен 2600 жыл бұрын, Ніл бойында мемлекет пайда болған кезде салынған. Пирамидалар! Соншалық ұзақ уақыттар бойы…

Біз неге есінейміз?

Біз жиі түшкіреміз және есі­нейміз. Түшкіру – әдетте тұмаудың ал­ғашқы белгісі, ал есінеу болса – ұйқының, шаршағандықтың, я көңілсіздіктің нышаны. Бұл екі құбылыстың физиологиялық аспектісі ежелден белгілі. Түшкіргенде не есінегенде дереу…

«Климат» деген сөздің мәні қандай?

Сірә, «климат» сөзі құлаққа ұқсас естілетін «клинейн» және «клима» деген грек сөздерінің бірінен немесе тіпті екеуінен де шыққан болуы мүмкін. Бұл сөздер біздің тілімізде «қиғаштау» және «аудан» немесе «аймақ» дейтін мағынаны білдіреді.…

Нанның ежелгі тарихы

Біз күн сайын нанды жей отырып оның дәннен астық күйіне жеткенше немесе егістіктегі бидайдың жиналу сәтінен хош иісті піскен нанға айналғанға дейін қаншалық ұзақ және күрделі жолдан өтетінін сирек еске аламыз. Солай болса да кәдімгі нанның…

Дала кемесі

Шөл даланың аптаған ыстығына қатты қызған құммен кез келген жануарлар сапар шеге алмайды. Құмды боран көзге ұрып, құм ауызға толып кеткенде адамның тыныс алуы да қиынға соғады. Алайда табиғаттың осындай дүлей күшіне түйе төтеп бере алады.…