Құрақ көрпе

Топағаш

Елімізде киелі жерлер аз емес. Солардың бірі – Жамбыл облысында орналасқан Топағаш деп аталатын шағын ғана орман. Бұл жердің ерекшелігі – мұнда ел арасында киелі деп аталып кеткен ағаштардың өсетіндігі. Жеті ғасырлық тарихы бар Топағашты…

«Бөрі арығын білдірмес…»

Соңғы есепке қарағанда жер бетінде жыртқыш аңдардың 252 түрі бар екен. Солардың ішіндегі ең сірі жанды, нағыз жыртқышы – қасқырлар. Қасқырдың ауыл шаруашылығына келтіретін қыруар зияны көп. Қаскүнем жыртқыштығы мен қома­ғай­лы­ғынан…

Велопауза деген не?

Атмосфераны әртүрлі құралдармен зонд арқылы тексеру метеорологиялық өл­шем­дердің, соның ішінде биіктігі желдің бағыты мен екпінінің таралуын­да­ғы кейбір ерекшеліктерді табуға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, жоғарылаған сайын жел екпіні…

Пирамидалардың құпиясы көп

Әлемдегі ең көне құрылыстардың бірі – пирамидаларды алайық. Тарихи деректерге қарағанда, олар біздің дәуірімізге дейін шамамен 2600 жыл бұрын, Ніл бойында мемлекет пайда болған кезде салынған. Пирамидалар! Соншалық ұзақ уақыттар бойы…

Біз неге есінейміз?

Біз жиі түшкіреміз және есі­нейміз. Түшкіру – әдетте тұмаудың ал­ғашқы белгісі, ал есінеу болса – ұйқының, шаршағандықтың, я көңілсіздіктің нышаны. Бұл екі құбылыстың физиологиялық аспектісі ежелден белгілі. Түшкіргенде не есінегенде дереу…

«Климат» деген сөздің мәні қандай?

Сірә, «климат» сөзі құлаққа ұқсас естілетін «клинейн» және «клима» деген грек сөздерінің бірінен немесе тіпті екеуінен де шыққан болуы мүмкін. Бұл сөздер біздің тілімізде «қиғаштау» және «аудан» немесе «аймақ» дейтін мағынаны білдіреді.…

Нанның ежелгі тарихы

Біз күн сайын нанды жей отырып оның дәннен астық күйіне жеткенше немесе егістіктегі бидайдың жиналу сәтінен хош иісті піскен нанға айналғанға дейін қаншалық ұзақ және күрделі жолдан өтетінін сирек еске аламыз. Солай болса да кәдімгі нанның…

Дала кемесі

Шөл даланың аптаған ыстығына қатты қызған құммен кез келген жануарлар сапар шеге алмайды. Құмды боран көзге ұрып, құм ауызға толып кеткенде адамның тыныс алуы да қиынға соғады. Алайда табиғаттың осындай дүлей күшіне түйе төтеп бере алады.…

Астана атаулары

Қай елде, қай жерде болсын жер-су, елді-мекен, қала аттары белгілі бір себептермен қойылатыны белгілі. Әсіресе елі мен жерін қастерлейтін халық оның атауына ерекше мән береді. Осы орайда әр елдің астаналарының атаулары мағынасын бағамдап…

Сезімтал мысықтың құпиясы

Ұзақ жылдар бойы адамдар мысықтың сезу мүшелері жүйесінің қалай құрылып, қалай жұмыс істейтінін тіпті топшылай алмай келді. Бүгінде мысықтың көз шарасы ұлғайып кете алатынына ешкім күмәнданбайды. Мысық адамға қарағанда 6 есе жақсы көреді.…

ҚОЙНАУЫ ҚҰТ ТЕРІСАҚҚАН

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында «Туған жер» бағдарламасын қолға алуды ұсынды. Отансүйгіштік сезімі кіндік қаның тамған жеріңе, өскен ауылыңа, яғни туған жеріңе деген…

Жерорта теңізінің ерекшелігі

Жерорта теңізі климаты дегеніміз – жазы құрғақ қоңыр­жай жылы климат; ал белгілі ғалым Алисов оны конти­нент­тердің батыс жа­ғалау­ларындағы субтро­пи­калық климатқа тән деп есептейді. Бұл климаттың қысы жылы, жауынды-шашынды келеді, ал…

Ежелгі жетістіктердің жандануы

Адамзат мәдениетінің басқа да көптеген жетістіктері секілді әтір, опа-далап, иіссу, жұпар, сабын секілді көптеген дүниелер Батыс әлемінде пайда болғаны белгілі. Ғалымдар мал майы мен өсімдік күлін қосып сабын жасайтын. Ал біздің елімізде…

Апорттың жаңа сортын өсіруде

Қазақ мемлекеттік Қыздар педагогикалық университетінің ғалымдары апорт алмасының жаңа көшеттерін өсіріп, таратуды қолға алуда. Университеттің Қапшағай қаласының маңындағы агробиостанция кешені аумағын тиімді пайдалану, болашақ мамандардың…

Жер өлшеудің қыр-сыры

«Жер өлшеу» деген мағы­наны білдіретін геометрия ғы­лымы математиканың бір бө­лімі болып табылады. Ол кеңіс­тіктік қатынастар мен по­шымдарды, сондай-ақ құры­лымы жағынан соларға ұқсас дүниелерді зерттейді. Ежелгі грек ғалымы Родос­тық…