Құрақ көрпе

Аристотельдің болжамы

Ертеде Египеттегі Ассирия және Вавилон патшалықтарының халқы қаптай ұшқан көшпелі шегірткелерден (азиялық шегіртке) зардап шекті. Көшпелі шегірткелердің қай­дан келгені белгісіз, лезде-ақ жайқалып тұр­ған егін мен көкорай шалғын…

Бұғы ашқан жаңалық

Алтай тауының шалғай түкпіріне жол тартқан жаралы бұғыны аңшы қуа береді. Алыстап кеткен бұғының қарасымен соңынан қуып жеткен аңшы, оның буы бұрқыраған батпақты бұлаққа «шомылғанын» көргенде таң қалады. Кейін бұл бұлақ, оны тапқан аңшының…

Нөсердің хабаршысы

Нөсердің хабаршысы болатындай айрық­ша бұлттар аспанда алдын ала көрініп айқын бедерлене бермейтінін ескеру қажет. Мә­селен, селдете келетін қалың жаңбыр жөнін­де күндіз нөсер бұлтының өзі-ақ хабар береді: алыстан көзге түсетін ұшар басы…

Естілікті қалай күшейтуге болады?

Бір кездерде көп адам жиналып мектепте оқудың қажеті болмайтын шақ та келер. Шет тілдер мен математика, не тарих тәрізді пәндерді ұзақ уақыттар бойы оқып, үйренудің қажеті де болмас. Тиісті білім негіздерін алу үшін біреу­дің (не…

Радиозондты кім құрастырған?

Радиозонд – біздің ғасырымыздың ең тамаша табыстарының бірі, ол метеорологияда революция жасады және 50 жылдан бері атмосфераның 25-30 шақырымдық төменгі қабатындағы жағдайын зерттеудің негізгі жолы болып келеді. Тұңғыш радиозондты совет…

Мүсін өнері

Мүсін – ең ежелгі өнерлердің бірі. Біз бұдан мыңдаған жылдар бұрын Мысыр, Үнді, Грек шеберлерінің қолынан шыққан тамаша туындыларды білеміз. Мүсін өнерін скульптура дейді. Ол латынның «Sculpere» – «қашау» деген сөзінен шыққан. Әр өнердің…

Құс жұмыртқасы

Құс жұмыртқасы және оның басы мерзімі әрқалай болып келеді. Жұмыртқа мөлшері әртүрлі себептерге байланысты әр құста түрліше болады. Салмақтары бірдей болса да кейбір құстардың жұмыртқасы көлем жағынан бірдей бола алмайды. Мысалы, көкектің…

Метеорология да бір ғылым

Бұлттарға және жауын-шашынға ра­дио­локациялық бақылауды метеоро­логиялық радиолокаторлардың (МРЛ) операторлары жүргізеді, аппаратураның жұ­мысын техникалық бақылаудан басқа олардың міндетіне индикаторлық қон­дырғыларда алынған информацияны…

Климаттың айрықша сипаттары қандай?

Климат континенттілігінің негізгі сипаты – қыстағы және жаздағы температура айырмашылығының тым алшақтығы. Қоңыржай ендіктердегі конти­нентті климаттың айрықша бір белгісі – қысы тым қатал келеді де жазы теңіз жаға­лауларындағы немесе мұхит…

Әлемде талай қызық бар

Әлемдегі ең биік мешіт Дубайдағы төбесімен көк тіреген биік үйдің үстінде салынған. Ғимараттың биіктігі 800 метрді құраса, ондағы мешіт 600 метр биіктікте орналасқан. Ал бұған дейін 77 қабаттан тұратын ең биік мешіт – Сауд Арабиясының…

Бал арасының пайдасы

Бал арасы ең алдымен бал береді. Қағаз, тоқыма өнеркәсібіне қажетті балауыз да – осы бал арасы еңбегінің нәтижесі. Бал – көп ауруға шипа. Сол сияқты араның шаққаны – ревматизм сияқты ауруларға таптырмайтын ем. Ол гүлдерді тозаңдандырады,…

Құйылдырдың ағымы

Құйылдырдың ағымдары жер бетінен қанша биіктікте пайда болады деген орынды сұрақ туындайтыны ақиқат. Жыл­дамдығы секундына 100 шақырым жылдамдықтан асатын жел – құйылдыр ағымдардың төменгі шегі – әдетте тро­посфераның үстіңгі шегінде, яғни…

Қарындашты кім ойлап тапқан?

Осы заманғы қарындашты XVIII ғасырдың аяғында француз оқымыстысы Н.Конте ойлап тапты. Қарындаштар қатты, жұмсақ боп екіге бөлінеді. Қатты қарындаштар сызуға пайдаланылады. Олардың сыртынан Т, 2Т, 3Т деген жазуларды көруге болады. «Т»…

Суреттеме

Суретші табиғат ортасында, колхозда, заводта – қайда жүрсін мейлі көзі көріп, көңілге түйген әсем көріністі қағазға түсіргенше асығады. Көңілге ұнаған сөз бен ой-пікірді қойын дәптеріне жазып алатын жазушы сияқты суретші де назарына іліккен…

Қағаз жасау қайдан шыққан?

Адамдар қазір біз жазып, сурет салып жүрген қағаз табылғанша қаншама нәр­сенің бетін шимайлады десеңізші. Ежелгі мысырлықтар мен индустар құрма ағашының жапырағына жазыпты. Вавилондықтар мен ассириялықтар қын тақтайшаларға ұшы біздей істік…