Құрақ көрпе

Метеорология да бір ғылым

Бұлттарға және жауын-шашынға ра­дио­локациялық бақылауды метеоро­логиялық радиолокаторлардың (МРЛ) операторлары жүргізеді, аппаратураның жұ­мысын техникалық бақылаудан басқа олардың міндетіне индикаторлық қон­дырғыларда алынған информацияны…

Климаттың айрықша сипаттары қандай?

Климат континенттілігінің негізгі сипаты – қыстағы және жаздағы температура айырмашылығының тым алшақтығы. Қоңыржай ендіктердегі конти­нентті климаттың айрықша бір белгісі – қысы тым қатал келеді де жазы теңіз жаға­лауларындағы немесе мұхит…

Әлемде талай қызық бар

Әлемдегі ең биік мешіт Дубайдағы төбесімен көк тіреген биік үйдің үстінде салынған. Ғимараттың биіктігі 800 метрді құраса, ондағы мешіт 600 метр биіктікте орналасқан. Ал бұған дейін 77 қабаттан тұратын ең биік мешіт – Сауд Арабиясының…

Бал арасының пайдасы

Бал арасы ең алдымен бал береді. Қағаз, тоқыма өнеркәсібіне қажетті балауыз да – осы бал арасы еңбегінің нәтижесі. Бал – көп ауруға шипа. Сол сияқты араның шаққаны – ревматизм сияқты ауруларға таптырмайтын ем. Ол гүлдерді тозаңдандырады,…

Құйылдырдың ағымы

Құйылдырдың ағымдары жер бетінен қанша биіктікте пайда болады деген орынды сұрақ туындайтыны ақиқат. Жыл­дамдығы секундына 100 шақырым жылдамдықтан асатын жел – құйылдыр ағымдардың төменгі шегі – әдетте тро­посфераның үстіңгі шегінде, яғни…

Қарындашты кім ойлап тапқан?

Осы заманғы қарындашты XVIII ғасырдың аяғында француз оқымыстысы Н.Конте ойлап тапты. Қарындаштар қатты, жұмсақ боп екіге бөлінеді. Қатты қарындаштар сызуға пайдаланылады. Олардың сыртынан Т, 2Т, 3Т деген жазуларды көруге болады. «Т»…

Суреттеме

Суретші табиғат ортасында, колхозда, заводта – қайда жүрсін мейлі көзі көріп, көңілге түйген әсем көріністі қағазға түсіргенше асығады. Көңілге ұнаған сөз бен ой-пікірді қойын дәптеріне жазып алатын жазушы сияқты суретші де назарына іліккен…

Қағаз жасау қайдан шыққан?

Адамдар қазір біз жазып, сурет салып жүрген қағаз табылғанша қаншама нәр­сенің бетін шимайлады десеңізші. Ежелгі мысырлықтар мен индустар құрма ағашының жапырағына жазыпты. Вавилондықтар мен ассириялықтар қын тақтайшаларға ұшы біздей істік…

Атом сағаттары

Атомдардың ыдырау жылдамдығы бір қалыптан бұлжымайды. Оған темпе­ра­тураның құбылуы да, қысымы да, қоршаған орта да әсер етпейді. Радиоак­тивтілік про­цесін уақыттың дәл өлшемін анықтау үшін пайдаланудың мәні де осында. Құз жартас пайда…

Жарық пен көлеңке

Картинада жарық та, қою көлеңке де, жарық көлеңкеге алмасар тұстарда жартылай көлеңке де ұшырасады. Сурет өнерінде жарық пен көлеңкенің осындай үйлесімі үлкен маңыз атқарады. Ол арқылы адамдар мен заттардың көлемін, табиғат көркін, ауаны…

Кездейсоқтық па, әлде…

Пирамидалар қай кезде болсын бүкіл дүниежүзі ғалымдарының назарын ­аударып келді. Өз заманында Плиний де: «Пирамидалардың даңқы бүкіл әлемге жайылды» деп жазған еді. Содан бері мыңдаған жылдар өтсе де, бүгінде сол пікірге қосылуға тура…

«ҚУМОЛА» АТАУЫ ҚАЙДАН ШЫҚТЫ?

Қумола өзені – Кішітау тауынан бастауын алып, Дүйсенбай, Білеуті, өзендерімен қосылып, Арал теңізіне бет түзейтін арнасы кең, шежірелі өзен. Осындағы Қарсақбай қыратының оңтүстік беткейінде жатқан «Мыңбұлақ ойысы» теңіз деңгейінен жүз метр…

Топағаш

Елімізде киелі жерлер аз емес. Солардың бірі – Жамбыл облысында орналасқан Топағаш деп аталатын шағын ғана орман. Бұл жердің ерекшелігі – мұнда ел арасында киелі деп аталып кеткен ағаштардың өсетіндігі. Жеті ғасырлық тарихы бар Топағашты…

«Бөрі арығын білдірмес…»

Соңғы есепке қарағанда жер бетінде жыртқыш аңдардың 252 түрі бар екен. Солардың ішіндегі ең сірі жанды, нағыз жыртқышы – қасқырлар. Қасқырдың ауыл шаруашылығына келтіретін қыруар зияны көп. Қаскүнем жыртқыштығы мен қома­ғай­лы­ғынан…

Велопауза деген не?

Атмосфераны әртүрлі құралдармен зонд арқылы тексеру метеорологиялық өл­шем­дердің, соның ішінде биіктігі желдің бағыты мен екпінінің таралуын­да­ғы кейбір ерекшеліктерді табуға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, жоғарылаған сайын жел екпіні…