Тіл

Мемлекеттік тілді ұлықтайық

Бүгінде өзге ұлт өкілдері арасында мемлекеттік тілді үйренуді жан-жақты насихаттап жүрген азаматтар аз емес. Өз сөздерімен ғана емес, нақты істерімен де үлгі болып, қазақ тілінде шешен сөйлеп, тіл мәртебесін биіктетуге күш салуда. Мұндайды…

ЗАМАНСӨЗДІ ЗАҢДАСТЫРСАҚ…

Ұлт көсемі Ахмет Байтұрсынов бастаған әдебиет, тіл саласын ұлттық таным ­талаптары бойынша зерттеу ісі кешегі кеңестік заманда тоқтап қалған болатын. Тәуелсіздік жылдарында Ахаңның өмірі де шығармашылығы да қайта қолға алына бастады.…

Тіл шеберлері анықталды

Батыс Қазақстан облыстық тілдерді дамыту басқармасының қолдауымен «Еуразия әлеуметтік-гуманитарлық зерттеу орталығы» қоғамдық бірлестігі М.Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік университетінде «Тіл шебері – 2019» жас мемлекеттік…

Ілеспе аударма мектебі

Елімізде ілеспе аударма (шет тілдерінен қазақ тіліне немесе керісінше тікелей аудару) мәселесі бар. Бұған дейін бұл мәселені ҚР Сыртқы істер минситрлігі алға тартып, ілеспе аудармашыларды дайындау туралы ұсыныстар жасаған. Осы орайда…

Ғалым ғибраты

Қай ғылымның да пайда болу, өсу, жетілу тарихы бар. Ғылымның даму жолдарын анық білу үшін, оның өркендеу кезеңдеріндегі ғалымдардың еңбектерін, қосқан үлестерін, сала тарихында алатын орнын білу маңызды. Бұл ғылымдағы қол жеткізілген…

IV. Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?

Байынқол ҚАЛИҰЛЫ, филология ғылымының докторы, профессор, Мемлекеттік сыйлықтың иегері (Соңы. Басы өткен сандарда) Бұған дейін үш мақалам жарық көрді. Тіл мәселесі – ортақ жауапкершілік, дегенмен, бірнеше нөмірінде мінбе бергені үшін «Ана…

Qyzymdy qazaq mektebine berdim

Til – árbir ulttyń qazynasy. Adamdar sóıleý arqyly til tabysyp, qarym-qatynas ornatady. Kóp til bilgen saıyn adamnyń kókjıegi de keń bolady. «Bir til bilseń bir adamsyń, eki til bilseń eki adamsyń» demekshi, kóp til bilgen adam rýhanı baı…

Тілді ән арқылы үйрету тәжірибесі

Осыдан жиырма бес жыл бұрын белгілі пианист, Халықаралық байқаулардың жүлдегері, Қазақстанның халық артисі Жәния Әубәкірова ғылым негіздерін музыка арқылы игеретін балалар қабілетін жан-жақты дамытуға бағытталған авторлық мектебін ашқан…

ІІІ. ӘДЕБИ ТІЛІМІЗ ҚАЛЫПТАСЫП БОЛДЫ МА?

(Жалғасы. Басы өткен сандарда) Байынқол ҚАЛИҰЛЫ, филология ғылымының докторы, профессор, Мемлекеттік сыйлықтың иегері ЛЕКСИКАЛЫҚ ВАРИАНТТАРДЫҢ СӨЗДІКТЕ АЛЫНУЫ Біз бұған дейін тек фонетикалық вариант­тар туралы ғана сөз еттік. Енді…

ІІ. Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?

(Жалғасы, басы өткен санда) Байынқол ҚАЛИҰЛЫ, филология ғылымының докторы, профессор, Мемлекеттік сыйлықтың иегері ЖАТ-ЖҰРТТЫҚ СӨЗДЕРДІҢ СӨЗДІККЕ АЛЫНУЫ 15 томдық «Қазақ әдеби тілінің сөзді­гінде» (ары қарай – ҚӘТС) не көп, еуро­паша…

Тіл келешегінің кепілі

Соңғы уақытта қоғамда қызу пікірталас тудырып жүрген келелі мәселелердің бірі де бірегейі – қазақ жазуын кириллицадан латын әліпбиіне көшіру мәселесі. Бұл мәселе еліміздің жарқын болашаққа бастар нақты қадамдарының қатарында көш бастап тұр.…

Әдеби тіліміз қалыптасып болды ма?

Байынқол ҚАЛИҰЛЫ, филология ғылымының докторы, профессор, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Қазақ тілі – мемлекеттік тіл. Бұл қағида заңды құқыққа ие. 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылданған «ҚР Конституциясының» алғашқы нұсқаның 8-бабында: Қазақстан…

ТЕРМИНКОМҒА ҚУАТТЫ МӘРТЕБЕ КЕРЕК…

Кезінде Франция президенті Миттеран терминком жиынын өзі басқарған Өткен бейсенбі күні ҚР Парламенті Мәжілісінде Мәдениет және спорт министр­лігі Тіл саясаты комитетінің ұйымдасты­руымен «Рухани жаңғыру: қазіргі қазақ терминологиясы» атты…

МЫСЫР МӘМЛҮКТЕРІ ҚАЙ ТІЛДЕ СӨЙЛЕГЕН?

Қазіргі заманғы тарих ғылымы Мысыр (Египет) мәмлүктерінің этностық тегі жөнінде әлі бір түйінді пікірге келе қойған жоқ. Бұл тақырып төңірегіндегі көзқарастар ауқымы өте кең. Әртүрлі мінбелерде біртекті мәмлүкті түрік, қыпшақ, грузин,…

ТІЛДІ МЕҢГЕРУ МЕКТЕБІ

Жаратылыс атаулының күрделі де жұмбағы мол күрделі құбылысы – тіл. Тіл – адамдардың ой-санасының, ішкі жан дүниесінің көрінісі. Нақтырақ айтқанда, тіл – адамзаттың рухани азығы, адамдардың бір-бірімен сөйлесу, пікір алмасу, ой бөлісу,…