Тіл

ШАҢЫРАҒЫ ШАЛҚАҚ АҚ ОРДА

Ассалаумағалейкүм, ардақты Алаш азаматтары! Өткен жылдың желтоқсанының 31-і күні түнгі сағат 00:00-де есік қағып, табалдырығымыздан аттаған Жаңа 2020 жылымыз құтты болсын! Иә, қазақтікі болмаса да адамзатқа ортақ ресми Жаңа ­жылымыз төрге…

«ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРМИН» ДЕГЕН ҰҒЫМ ЖОҚ

Қазір біз тіліміздің табиғи бітім-болмысына жат, бөгде тілдік ­дыбыстар мен дыбыс тіркесімдерінен тұратын сол сөздерге қазақша қосымшаны (жалғау-жұрнақты) қиналып жалғап, тілімізді бұрап сөйлеп-жазуды тоқтата алмай жүрміз. Әрине, бұған…

ТІЛІМ,ҚАЙДА БАРАСЫҢ?

Қасиетін білсем деп ана тілдің Қауырсыны қалмады қанатымның... Мұқағали МАҚАТАЕВ. Қорқыттың қобызына, Әнеттей абызыма үн қосқан, домбыраның шанағына ботадай боздап күй қосқан тілімнің; Сарыарқада сай сүйекті сырқыратып, Атырау мен Алтайда­…

Тілімізді ғылым мен технология ғана сақтайды

Арабия түбегінде орын тепкен Біріккен араб әмірліктері де біздің қазақ халқы сияқты сыртқы отарлаушылықтан көз ашпапты. XV ғасырдың орта шенінен бастап біресе Партугалияның, біресе Голландияның қол астында қалып, ақыр аяғы 1750 жылдан былай…

ТІЛГЕ КӨЗҚАРАС – ЕЛГЕ КӨЗҚАРАС

Қазақстан халқы Ассамблеясының ұйымдастыруымен мемлекеттік тілді еркін меңгерген этнос өкілдері арасында тұңғыш рет «Ұлы Даланың ұлтаралық тілі» форумы өтті. Мұндағы мақсат – Қазақстанның Тұңғыш Президенті, Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың…

ЗАҢДАР НЕГЕ ҚАЗАҚША ЖАЗЫЛМАЙДЫ?

Шерубай ҚҰРМАНБАЙҰЛЫ, филология ғылымының докторы, профессор Қазір заң жобаларын мемлекеттік тілде әзірлеу, заң мәтіндерінің тілі мен стилі, заңдарда терминдерді бірізді қолдану мәселелері жиі сөз бола бастады.­ Сын да айтылып жатыр. Солай…

ӘКЕ АРМАНЫН АҚТАҒАН

1937 жылғы саяси қуғын-сүргіннің қиямет кезінде НКВД-ның­ жандайшап әпербақандары «Жапония шпионы» деген нақақ жаламен ғалым-ұстаз Құдайберген Қуанұлын алды-артына­ қаратпай, үйелмелі-сүйелмелі алты баласын, олардың Ару-Анасын зар ­жылатып,…

Тоғжан Қожалиева: Мемлекеттік тілдің жанкүйерімін…

Бүгінгі  қоғамдағы әйелдің  рөлі  қандай  болмақ? Бұл  мәселе  тек  қазіргі кезде  ғана  өзекті   емес, өткен  ғасырдың басында  алаш арыстарында  ойлатқаны белгілі.   Мәселен, 1917 жылы Орынборда өткен Алаш Ор­да­ның жиынында әйелдердің…

ЗАҢ ТҮЗЕЛМЕЙ – ТІЛ ТҮЗЕЛМЕЙДІ

Әбдіжәлел БӘКІР, саяси ғылым докторы, профессор Еліміздің астанасы Нұр‑Сұлтан қаласында Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл‑қазына» ұлттық ғылыми‑практикалық орталығының ұйымдас­тыруымен «Жаһандану және ұлттану үдерісіндегі қазақ тілінің өміршеңдігі»…

Түйткілді мәселелер әлі де бар

Анар САЛҚЫНБАЙ, филология ғылымының докторы, профессор Мемлекеттік тіл мәртебесі туралы соңғы уақытта көп жазылып, айтылып жүргені баршамызға белгілі. Елімізде мемлекеттік тілдің мәртебесіне сай күнделікті қолданыстық (коммуникативтік)…

Тіл білімінің абыз анасы

Қазақ тіл білімінің абыз анасы атанған Рәбиға Сәтіғалиқызы Сыздықтың 95 жылдығы кеңінен атап өтілуде. Есте қаларлық игі шара таяуда Абай атын­дағы Қазақ ұлттық педагогикалық университетінде өтті. Бұл да жайдан-жай емес. Өйткені академиктің…

Тілші-ғалымның жаңа кітабы

Кітаптың да түр-түрі бар: бірі жылдардың қажетін өтеп, бірте-бірте жылыс­тап тарих қоймасына сіңіп кетіп жатса, енді бірінің қашанда көз алдыңда, қол астыңда тұрғанын қалайсың. Кітап шығарудың соңында жүрген соң хабардармыз: бұл күнде жасқа…

Тіл қадірі қайтсе артады?

Алаш арыстары ең бірінші саяси-әлеуметтік бостандықтың бастауы ретінде ана тіліміздің азаттығы үшін күреске баса назар аударғаны мәлім. 1905 жылғы ұлт-азаттық қозғалыстың алғашқы қадамында Алаш көсемі Әлихан Бөкейхановтың қазақ тіліне…

ТҮРКІТАНУШЫ

Алматыдан Амангүл жеңгей телефондайды. – Ағаң жайында естелік жазамын деген едің? ...Мен үнсіз қаламын. Естелік жазамын дегенім рас. Әжібайдай әулиебейіл ­азамат, еңбегін бүгінгі ұрпақтан гөрі ертеңгі ұрпақ іздейтін, демек, елейтін…

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІҢ МӘРТЕБЕСІ БИІК

Әсия ҚЫСТАУБАЕВА, Атырау облыстық Тілдерді дамыту жөніндегі басқарманың басшысы Атырау облысында «Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2019 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын» іске асыру мақсатында жүйелі…