Тіл

«СЫБАҒАНЫҢ» СҮБЕЛІ СЫЙЫ

Елбасы Н.Назарбаевтың ­«Рухани жаңғыру» бағдарламасы мен «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласына орай, қазақ халқының ежелгі салт-дәстүрлерін қайта жаңғырту, басқа ұлт өкілдеріне насихаттау мақсатында қаламыздағы ­«Силикат» зауытының жұмысшылары…

Ұлы дала ұлағаты

А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі ­институты өткен жыл көлемінде ұлт тіліне, түркітану мен жалпы қазақ болмысына қатысты көптеген мәнді де өзекті іс-шаралар өткізді. Бұл жиындар ерекше форматта өткізіліп келеді. Нақты айсақ, мұнда мінбеге…

ЕМЛЕНІ ҰШТАП, ОРФОГРАФИЯНЫ ЖЕТІЛДІРЕМІЗ ДЕСЕК…

2018 жылдың 22 тамызында сарапталып, талқылау барысында даяр­ланған қазақ тілі емле ережесінің жаңа жобасына енгізілген өзгерістер толық­тыруды, жетілдіруді қажет етеді. Өйткені латыннегізді «Қазақ емлесінің негізгі ережесінде» кирилл…

Жаңа деңгейдегі этнологиялық еңбек

Еліміздің тәуелсіздік алғанына ширек ғасырдан астам уақыт болғанда халқымыздың мықты тұғыры – руханиятқа назар аударыла бастауы аса құптарлық жайт. Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында қойылған басты…

АУДАРМАШЫЛАР БАС ҚОСТЫ

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың бастамасымен жүзеге асып жатқан «Рухани жаңғыру» бағдарламасы бағыттарының бірі  «Жаһандағы заманауи қазақстандық мәдениет» жобасы жалғасып келеді. Осы жоба аясында қазіргі қазақ…

ҒЫЛЫМҒА АРНАЛҒАН ҒҰМЫР

Филология ғылымының докторы, профессор,ҚР Жоғары мектебі ҰҒА-ның корреспондент-мүшесі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының лауреаты, белгілі лингвист ғалым, саналы ғұмырының 55 жылын тіл ғылымына арнап, қазақ тіл білімі мен жалпы тіл білімінің түрлі…

ОРЫС МЕКТЕПТЕРІНДЕГІ ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ АХУАЛЫ

Қазақстан тәуелсіздігін алған уақыттан бері елімізде Тілдерді дамытудың екі мемлекеттік бағдарламасы қабылданды. Бұл құжаттар 2001-2010 және 2011-2020 жылдарды қамтиды. Екінші бағдарлама да аяқталуға жақын. Осы бағдарламада алға қойылған…

ҚАЗТЕСТ – ТИІМДІ ЖҮЙЕ

Тілдік білімді бағалау арқылы мемлекеттік тілдің қолданыс аясын кеңейту ісінде тілдің әлеуетін барынша пайдалану өте маңызды. Қазақтың біртуар жазушысы Ж.Аймауытұлы «Ана тілін үйрену – сөздерді жаттау, олардың жүйесін, өзгеру заңдарын білу…

Қазақ жазуын жаңғырту

Қазақ жазуының тарихына көз жүгіртер болсақ, мынадай жазу түрлерін пайдаланған: І) Көне түркі жазуы   V – X ғасырлар.       ІІ) Араб жазуы    X  – ХХ ғ. 20 жылдары (1929 ж.).       ІІІ) Төте жазу ХХ ғ. басы IV) Латын жазуы XX ғ. 1929–1940…

АУДАРМАДАҒЫ ТҮЙТКІЛДЕР

«Қазақ газеттері» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жанынан «Наркескен» интеллектуалдық-пікірсайыс клубы құрылды. Клуб айына бір рет ғалым-мамандардың басын қосып, қоғамдағы өзекті тақырыптарды талқылауды жоспарлап отыр. Алғашқы талқы…

ТІЛ АЯСЫН КЕҢЕЙТУГЕ МӘН БЕРЕМІЗ

Қазақстан тәуелсіздігінің төл перзенті саналатын «Теңізшевройл» (бұдан әрі ТШО) кәсіпорны құрылғаннан кейін, көп кешікпей-ақ, ел алдындағы әлеуметтік жауапкершілігінің жоғарылығын нақты істерімен дәлелдеп, көп көңіліндегі күмәнді сейілтті.…

Қос тілді фильмдерге тоқтау бола ма?

Қоғамда тіл мәселесі әлі де өзекті. Кейінгі жылдары Ш.Айманов атындағы «Қазақфильм» киностудиясының туындылары үндінің «Болливуд продакшны» секілді бірінен кейін бірі шығып жатыр. Бірақ фильмдердің деңгейі төмен болғандықтан, көңілі…

Аударма – даму кепілі немесе «х» қайдан шықты?

TEDx деген халықаралық жоба бар. Бүкіл әлемдегі жаңа ой, идеяны бөлісетін алаң. TEDx конференцияларын қазақшаға тәржімалау барысында Терри Мурдың «Х неге белгісіздік таңбасы?» деген дәрісін тыңдадым. Шынымен, дүниежүзілік есептеу жүйесінде…

Қалыптасқан терминдерді өзгерту қажет пе?

Қазақ тілінің ұлттық терминологиялық жүйесін жасау, қалыптастыру, тұрақтандыру мәселелері – қоғамдағы мәдени-әлеуметтік жағдайлардың және ғылым-білімнің дамуымен тығыз байланыста болатын аса маңызды мәселе. Тіл саласында, оның ішінде…

Терминология – тілдің маңызды саласы

Термин мәселесі – күн тәртібінде тұрған, өзектілігін жоймайтын тақырыптардың бірі. Әсіресе олардың бірізділігі, шет тілінен аударылуы сияқты мәселелер әлі күнге дейін шешімін тапқан жоқ. Елімізде тіл мамандарының, ғалымдарымыздың…