Сөз мәйегі


Abish Kekilbayuli

Тіл туралы ойлану – бәрі туралы ойлау

Әбіш КЕКІЛБАЙҰЛЫ Әр дәуірдің халық ерекше құрметтейтін тұғырлы тұлғалары болады. Солардың бірі әрі бірегейі қазақтың дана да дара перзенті Әбіш Кекілбайұлы болатын. Мейлі саясатта, не болмаса … »


Serikhali

Жиғаннама (қойын дәптерден)

Серікқали БАЙМЕНШЕ, филология ғылымының докторы, Қазақстанның құрметті журналисі Орыс тілінен енген сөздерге қазақ тілінде балама іздеу немесе мәндес мағыналарын таңдау орайында өзіміздің түркі тілдес бауырлардың сөз … »


8-

Татаусыз төгілген тіл

Бәрімізге белгілі шығарма – «Шұғаның белгісі» жазылғанына, да бір ғасыр, аттай 100 жыл болыпты. «Шұғаның белгісінде» айтылмаған не қалды дерміз. Әрине, осыдан тура 100 жыл бұрын … »


«Құлманбеттен қалған құлынмын, Халықтың өзі баптаған...»

«Құлманбеттен қалған құлынмын, Халықтың өзі баптаған…»

Студент кезінен көзге түскен 1994 жылдың қаңтары еді. Сту­дент­тер­дің қысқы сессиядағы емтихандарын тапсырып жатқан кезі. Кафедра меңгерушісі, профессор Нығмет аға Ғабдуллин өзі дәріс оқитын «Қазақ халқының … »


Уайдин

Ашу тасыса,ақыл төгіледі

Белгілі сатирик-жазушы Үмбетбай Уайдин сексеннің сеңгірігіне көтеріліп отыр. Қазақ сатирасының негізін салушылардың бірі, сатираның майын қанып ішкен қаламгер тілі уытты көптеген шығармаларды өмірге әкелді. Олар: «Қара … »



Асыл ердің белгісі – аз сөйлеп, көп тыңдар…

Қазақ – бірауыз сөзге батпандай салмақ салып, дауды шешкен халық. «Кісіге қарап сөз алма, сөзіне қарап кісіні ал» (Абай) деп үйрететін жұрт. Ұлтымыздың «Өнер алды – … »


бабаш3

Қисса аталатын әдебиеттің қазақ мәдени өміріндегі орны

Бабаш Әбілқасымов, филология ғылымының докторы, профессор, А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты тіл тарихы бөлімінің бас ғылыми қызметкері XIX ғасырдың екінші жартысындағы қазақша баспа нұсқалардың ішіндегі ең … »


избасты би

«Бұл Ізбасты көп көрген…»

Ауыздыға сөз бермеген, аяқтыға жол бермеген ділмар шешендердің бірі Ізбасты Есіркепұлы. Ыбырай Алтынсарин «Қырғыз хрестоматиясында» Ізбасты би туралы былай деп жазған: «Қыпшақ Ізбасты би он жасар … »


скачанные файлы

Ақбалқы атанған ақын

Ақбалқы Оразымбет аталған Оразымбет Есентайлақұлы 1870-1871 жылдарда Сыр өңіріндегі қазіргі Т.Көмекбаев ауылы маңында туып, 1933 жылы өмірден өткен. Руының атымен Ақбалқы Оразымбет деп атаған. Оразымбет Есентайлақұлының … »


Жаңа оқулықта  жаңалық көп

Жаңа оқулықта жаңалық көп

Өткен аптада Алматыда «Қазақ тілі сөзжасамы» атты оқулықтың тұсаукесері болып өтті. Тұсаукесер рәсімін кіріспе сөзбен ашқан Қазақстан Үкіметі жанындағы Мемлекеттік тіл саясатын одан әрі жетілдіру жөніндегі … »


«Айман-Шолпан» қиссасының тілі

«Айман-Шолпан» қиссасының тілі

XIX ғасырдың екінші жартысында «Баспа бетін көрген қисса» деген айдармен жарық көрген халықтық туындылардың бірі − «Айман-Шолпан» жыры. Бұл шығарманы ескі қазақ жазба әдеби тіл үлгілеріне … »


Көне этнонимдер және тілдің тарихи белгілері

Көне этнонимдер және тілдің тарихи белгілері

Дүйсен ЖҮНІСОВ, І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің Құрметті профессоры, Алматы облысының Құрметті азаматы Бағзы замандардан қазіргі қазақ жерін әртүрлі тайпалық, рулық бірлестіктер мекен еткені белгілі. Олар … »


Аралбай жырау жырындағы көне сөздер

Аралбай жырау жырындағы көне сөздер

Бибайша Нұрдәулетова, филология ғылымдарының докторы, профессор, Ш.Есенов атындағы Каспиaй мемлекеттік технологиялар және инжиниринг университеті Қазақ даласында елі алақанына салып құрметтеген ақын-жыраулар, би-шешендер, жыршылар, өнер саңлақтары көп … »



Ақыл – адам ойының ажары…

Ата-ана туралы 1. Ана баулыған бала епті, әке баулыған бала есті. 2. Жақсы әкенің аруағы жаман балаға қырық жылға азық. 3. Анасын сыйламағанды адал деме, ұстазын … »


Кейбір аң мен құстың қазақша атаулары туралы

Кейбір аң мен құстың қазақша атаулары туралы

Аң мен құстардың қазақша атауларына байланысты аударма әдебиеттерде, ғылыми-көпшілік мақалаларда, мерзімдік баспасөз беттеріндегі материалдарда ішінара қателіктер кетіп жататынын біраз жылдан бері бақылап, байқап жүрміз. Көш жүре … »


Сөзімізге талғаммен қарасақ немесе академик І.Кеңесбаевтың өсиеті

Сөзімізге талғаммен қарасақ немесе академик І.Кеңесбаевтың өсиеті

Халық тілі қазынасынан тамыр тартып, өркен жаятын әдеби тілдің құнарлы бір арнасы – аймақтық тіл қабаты екені белгілі. Жергілікті тіл құбылыстарының әдеби лексика қорын байытуға елеулі … »



«Жүрек, неге туладың… »

Дүйсенбек Қанатбаев лирикасының қадір-қасиетін, сырын, көз қуантар, жан жұбатар тұстарын қанша талдап, таразыласақ та әлі де болса оның суреткерлік дарынының өзіңдік сипатына тиесілі деңгейде мән беріп, … »



“Кіреуке тартты нарт іңір…”

Ақын Кеңшілік Мырзабековтің “Іңкәр дүние” жинағындағы сирек кездесетін сөздер Скачать статью в PDF



Қадыр ақынның қайталанбас ой-өрнектері

Таяуда қазақтың ақиық ақыны Қадыр Мырза Әлидің «Мәңгі майдан» кітабын оқып бітірген едім. «Қадыр Музасының қайталанбас өз үні, машығы мен мәнері, айшығы мен өрнегі бар. Қадыр … »



Баспасөз тілінің құдіреті

Белгілі бір әлеуметтің мәдени ерекшеліктері сол әлеумет тілінде ғана көрініс табады. Осыған орай қазіргі қоғамда халық мәдениетін насихаттаудың, «жарнамалаудың» қайнар көзі деп бағалауға болатын қазіргі қазақ … »

Беттер: 2 – 1 12