Тарих

«ҚАЙЫРЫМДЫ ҚАЛА»:САЯСИ-ФИЛОСОФИЯЛЫҚ НЕГІЗІ НЕДЕ?

Әл-Фарабидің толық аты-жөні – Әбу Насыр Мұхаммед ибн Мұхаммед ибн Ұзлағ ибн Тархан әл-Фараби. Туған жері қазақтың ежелгі қаласы Отырарды арабтар Бараба-Фараб деп атап кеткен, осыдан барып ол Әбу Насыр Фараби, яғни Фарабтан шыққан Әбу Насыр…

ҚАЗАННАН ТАБЫЛҒАН ҚҰНДЫ ҚОЛЖАЗБА

Татар халқының руханиятында жарқын із қалдырған ақын, драматург, публицист Фәтхи Бурнаш (толық аты-жөні – Фәтхелислам Зәкірұлы Бурнашев) есімі қазақ оқырманына таныс деп айта алмаймыз. 1898 жылы қазіргі Чувашия республикасының аумағында…

ҚАРАҒАШ ҚАЛАСЫНДА ЖАЗЫЛҒАН ЗАҢ

XX ғасыр басындағы қазақтың үлкен азаматы, демократ, реформатор, заңгер Барлыбек Сырттанұлы 1905–1908 жылдардағы саяси көзқарасы үшін 1909 жылы Жетісу облысының Әскери губернаторлығының кеңсесіндегі қызметінен босатылды. Мысалы, Барлыбектің…

ШЫҢҒЫС ХАН және ОНЫҢ ӘУЛЕТІ – БІЗДІҢ ҰЛТТЫҚ ТАРИХЫМЫЗ

Ұлттық тәрбие алып өскен қазақтың ішінде Шыңғыс ханды білмейтіні жоқ. Барлығы да оны қазақ хандарының атасы, Алаш мемлекеттілігінің негізін салушы деп ардақтайды. Дәл соған керісінше, өзін зиялы санайтын кісілер арасынан осынау ұлы қағанды…

ЖАЛАЙЫР ШОРА

Жанболат АУПБАЕВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Мақаламызға өзек етіп алғалы отырған кейіпкеріміз туралы аңыздарды 10-12 жасымыздан бастап естіген шығармыз, сірә. Ертегі іспетті сол әңгімелердің айтар ойы бір ғана нәрсеге келіп…

«МЕКЕНЖАЙЫМ – ВОРОНЕЖ…» немесе Алаш арыстары тұрған үй

Өткен тарихымызға көз салсақ, тағдырдың талай қысталаң шақтарында тапқанынан жоғалтқаны көп халқымыздың сан қилы қиындықтарды бастан өткергенін білеміз. Халқы мен елінің алдындағы өздерінің перзенттік парызын айқын да анық түсінген, қандай…

Бір әулеттен жеті боздақ

Павлодар қаласында «Ақсақалдар тағылымы» қоғамдық бірлестігінің кезекті оты­рысы өтіп, онда Ертіс ауданының Құрметті азаматы, «Облыс алдында сіңір­ген еңбегі үшін» белгісінің иегері Елемес Қасенов «Қызылжар» ауылының тума­лары, бір әулеттен…

МАРИЯ ҺӘМ МҰСТАФА

Кезінде Ресейдің тарих пәнінен революциялық көңіл күйдегі дворян­дардың 1825 жылдың желтоқсан айындағы Санкт-Петербургтегі көтерілісі туралы оқығанымыз, әсіресе Сібірге айдалған ерлерінің соңынан бірсыпырасының әйелдері іздеп барғаны, бар…

ҚОЗЫ МЕН БАЯННЫҢ «ШОҚТЕРЕГІ»

(«Қодар қазған құдықтар» атты мақаланың жалғасы) Шығыс Қазақстан облысындағы Ақтоғай станциясының күнбатысында жеті шақырымдай жерде Қопа дейтін көнеден келе жатқан шағын ауыл бар. Көне дейтінім, оның аты сан ғасырларды артқа тастаған…

ӘУЛИЕКӨЛ: АЙДЫН АСТЫНДАҒЫ «АЙДАҺАР»

Қазақ жерінің қойнауы құпияға толы. Жамбыл облысындағы Меркі ауданының Қарақыстақ үстіртіндегі Әулиекөл (Көккөл) көлі талай уақыттан бері тылсым дүниесімен көпшілікті қызықтырып келеді. Аңызға сүйенсек, көлде алып жылан тектес мақұлық…

ЕР АТАҒЫН – ЕЛ САҚТАР

Қазір қазақ елі абыройы артқан, төрткүл дүниені мойындатқан мемлекет. Сол тәуелсіздіктің жолында қазақ бабам не көрмеді десеңізші. Еліміздің басынан азап та, аштық та, сұм соғыс та өтті. Әсіресе, өткен ғасыр қазақ халқына ауыр тиді.…

ҰЛЫ ДАЛАҒА ДЮМА-ӘКЕ ҚАЛАЙ ҚҰМАРТТЫ?

Адамзатқа азаттық аңсағандардың сойынан болғандықтан ба, ол бір орында ошарылып отырып қалмай саяхаттауды жаны сүйетін. Жерлестерін жалт қаратып, өзіне табындырып, «Құдай айтты, ал мен жаздым» деп жүріп, ақыры елу алтыдағы жазушы ұзақ жолға…

СТАЛИН ЖӘНЕ ШЫҢҒЫРҒАН ШЫҢЖАҢ

Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы­ Н.Назарбаев өзінің «Ұлы даланың жеті қыры» атты бағдарламалық мақаласында: «Тәуелсіздік жылдарында халқымыздың өткенін зерттеуге қатысты ауқымды жұмыстар атқарылды. Еліміздің тарихи жылнамасындағы…

Шоқайдың қазасы хақында

Адамзат тарихында халқының асыл арманы, ұлттық мұраты мәңгілік серік болған, өзінің адамгершілік қырлары айқын, саналы жан иесінің іс‑әрекеті өз кезіндегі билік жүйесінің сипатымен сәйкес келмей, шын күреске ұласып, оның ажалмен айқасатын…

БАЙҒАНИННІҢ БАЛАСЫ

«Ақтөбеде ақын Нұрпейіс Байғаниннің баласы тұрады екен!» Бұдан біраз бұрын осындай хабарды естігенде өз құлағымызға өзіміз сенбей, аң-таң қалған едік. «Қалай? – дегенбіз ішімізден күбірлеп. – Жамбылдың замандасы, Доскей мен Шашубайдың…