Тарих

Көне қыпшақ тіліндегі қолжазбалар

Арменияда сақтаулы тұрған қазақ тарихынан сыр шертетін көне қыпшақ тіліндегі қолжазбалардың көшірмелері Астанадағы Ұлттық академиялық кітапханасының қорын толықтырыпты. Бұл қуанышты хабармен Қазақстан Республикасы Ұлттық академиялық…

Әбубәкір Диваев және Орхон мұрасы

Қазақ руханиятын асыл сөз арналарымен байытып, дамыту ісіне – ғалым-фольклоршы һәм ­этнограф Әбубәкір Диваевтың ерекше еңбегі, сүбелі үлесі бар. Халық әдебиеті үлгілерін жинап, жариялау мен зерттеу ісіне қосқан үлесі (мысалы, ертегілер,…

Маңғыстау облысы

Газетіміздің «Ұлы дала атаулары» айдары кең байтақ даламыздағы жер-су, елді мекен және т.б. атаулардың тарихын, шығу тегін оқырман қауымға таныстырып отыруға бағытталған. Былтырдан бері біз Оңтүстік Қазақстан облысы­ның атауларын жариялап…

Батыр бейітін анықтасақ…

Кіші жүз шежіресін жазған Қарасақал Ерімбет Көлдейбекұлының еңбегінде Әлімнің ұрпақтары жөнінде жақсы айтылады. Әлімнің алты баласы болған. Олар бәйбішесінен Жаманақ (Шекті), Қарамашақ (Төртқара), Айнық (Қарасақал), тоқалынан Ұланақ…

Ашына (Ашина) атауы туралы

Қойшығара Салғарин Жаңа Қазақстанның ұстанған шамшырағы, бағыт-бағдары – Мәңгілік ел болу! Ол біздің әлемдік өркениеттегі орнымызды айқындайды. Осы негізде Елбасы Н.Назарбаев  Қазақстанды «Қазақ елі» деп атау мүмкіндігі туралы да ой айтты.…

Тақсай оба кешені

Батыс Қазақстанның байтақ даласы – көшпелі тайпалар мекендеген өлке. Өңірдегі сармат мәдениетінің зерттелуі ХХ ғасырдың жетпісінші жылдарынан бастау алыпты. Дегенмен, біздің дәуірімізге дейінгі дала құпиясын ашуға Батыс Қазақстан облыстық…

Қазақ жеріндегі ойрат мұралары

Шыңғыс хан империясы құрамында Солтүстік Моңғолдары (Халка) қырық түменді құраса, ал Батыс Моңғолдары (Жоңғарлар) төрт түменді құрап, олар төрт Ойраттар аталды. Негізінен олар ірі төрт ру елден құралды (Торғауыт, Хошауыт, Дүрбіт, Чорос). …

Сақ дәуіріне саяхат

Тарихи-ғылыми дерек ретіндегі ескерткіштерді, өнер туындыларын, мәдени құндылықтарды, т.б. мұраларды сақтап, жинақтап, ғылыми-танымдық қызмет атқаратын мұражайлардың ел руханиятында алар орны ерекше. Олар заттық және рухани құндылықтарды…

Тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғай аламыз ба?

Күнделікті күйбең тіршілікте «ұзын арқау, кең тұсау» сәттер көп бола бермейді. Қайнап жатқан қоғам саяси, экономикалық, әлеуметтік өмірде болып жатқан игілікті істерді, салмақты оқиғалар мен өзгерістерді сана сүзгісінен өткеріп үлгермейді.…

Ұлы Жібек жолы

Соңғы жылдары еліміздің тарихын жаңа көзқараспен зерттеу мәселесі мемлекеттік дәрежеде қарала бастады. Қазақстан аумағында өмір сүрген ежелгі және ортағасырлық тайпалар мен халықтардың өркениетке қосқан үлесі тарихи сана-сезімнің…

«Жас тұлпар»

Өмір диалектикасына жүгінсек, ғайыптан пайда болатын ештеңе жоқ: кешегі мен бүгінгі, бүгінгі мен ертеңгі – бәрі де бір-бірімен табиғи да, тарихи да тұрғыдан байланысты. Тарихқа қиянат жүрмейді. Осыдан 557 жыл бұрын шаңырақ көтерген Қазақ…

Матенадаран және қыпшақ тіліндегі қолжазба

...Матенадаран... Бұл тастан өріліп, біртұтас мәрмәрдан қашалғандай әсер қалдыратын мығым ғимарат. Армяндардың ұлттық мақтанышы – сан ғасырлық тарихы бар ежелгі қолжазбалар осында сақталған. Армяндар өздерінің жазба мәдениетін ұлығылап,…

Қаңлы ғұламалары

Қаңлылардың әлемдік өркениетке қосқан өзіндік үлесі бар. Ертедегі шумерлерді кенгірлер-қаңлылар деп атаған. Қаңлылар Африкада, Индонезияда, Солтүстік-Шығыс Вьетнамда, Суматра және Ява аралдарын мекендеген. Әлемде өркениет тіпті қаңлылардан…

Ұлт тарихы – отаншылдық тірегі

Өз ұлтының тарихи тәжірибесінен сабақ алмаған халық адамзат өркенімен бірге алдыға баса алмайды. Тарихпен тәрбиелеудің маңызы да осында. Тарих шындықтан алшақ болмауы тиіс. Жалған, мифтенген, бұрмаланған тарихты оқытып, дұрыс тарихи сана…

Бір суреттің тарихы

Сурет 1939 жылы түсірілген. Суреттегілер – Қазақстан жазушыларының ІІ съезі қарсаңында өткен Гурьев облысы ақындарының слетіне қатысушылар. Жұрт арасында «Шал ақындар мен бала ақындардың айтысы» аталып кеткен бұл слет өңірдің мәдени…