Тарих

Маңғыстау облысы

Балабай – мола. Бейнеу ауданында орналасқан. Мағынасы: «кішілеу құрғақ арнадағы мола». Баламешіт – дөң. Түпқараған ауданында орналасқан. Атау бала (зат есім) және мешіт (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Башқұрт топономиясындағы…

Жалын мен жас қайрат

Металлург Назарбаев туралы жазған журналистер Назарларыңызға белгілі публицист А.Сәулебек­тің 1960 жылдары Қа­ра­ғанды металлургия зауытын­дағы домна цехының горновойы Нұрсұлтан Назарбаев туралы алғаш рет баспасөзде мақала жариялаған…

Маңғыстау облысы

БАБАЛЫ – құдық. Маңғыстау ауданы. Тереңдігі – 3м. Көнетүркі тілі сөздігінде: «ата, әке» мағыналарымен қатар «қарт, қарт адам», «сыйлы адам» мәнінде қолданылған (Э.В.Севортян, 1978, 11). Мағынасы: «кәрі, көне құдық» тәрізді. БАБА ТҮКТІ ШАШТЫ…

Жұлдызды Жұмабике

Оны замандастары мен әріптестері Бикеш дейтін. Шын есімі – Жұмабике. Талантты актриса, ғажайып өнер иесінің ғибраты мен өнегесі көп өмірін тарқатсақ, бір мақаланың көлеміне сыймауы мүмкін. Сонымен... Биыл Қазақстанның халық артисі Жұмабике…

Маңғыстау облысы

Аяққараған – кұдық. Қарақия ауданында орналасқан. Атау бас (зат есім) және қараған (зат есім) сөздерінің бірігуі арқылы жасалған. Мағынасы: «қараған қалың өскен төменгі жақтағы кұдық». Аяққарасай – құдық. Қарақия ауданында орналасқан. Атау…

Киелі жер атауына ерекше мән берілгені жөн

«Киелі» сөзінің мән-мағынасы өте күрделі. Халқымыз осы ұғыммен зорлық-зомбылыққа, әділетсіздікке қарсылығын, адамның, табиғаттың, қоғамның арасындағы жарасымдылық пен үйлесімділікті сақтауға құштарлығын білдірген. Жүгірген аңның, ұшқан…

Кейкі батыр қайда жерленген?

Бұдан бірнеше апта бұрын Еуразия ұлттық университетінің археологтары Кейкінің бассыз денесі жерленді делініп жүрген Қостанай облысы Аманкелді ауданының орталығынан 130 шақырым жердегі Жалаулы өзенінің дәл жағасындағы төбешік болып қалған үй…

Алаштың ардақтысы Асекең

Халқымызда АДАМГЕРШІЛІК деген асыл ұғым бар. Ұлтымыздың ғұлама бекзаттарын адамгершілік қасиетімен ардақтайды, мақтаныш етіп, есінде ұстайды. Бұл – қазақтың ел азаматына деген ерекше талғамы мен талабының көрсеткіші. Адамгершілік түсінігі –…

Маңғыстау облысы

Ащыағар – бұлақ. Қарақия ауданындағы кебірлі тепсеңдердегі, әк, бор тасты сайлардағы ащы бұлақ көздері. Атау ащы (сын есім) және ағар (етістік) сөздерінің бірігуінен жасалған. Мағынасы: «суы ащы жылға, су көзі». Ащыайрық – бұлақ. Атау ащы…

Болашаққа берік қадам

Елбасымыздың қазақ елінің рухани жаңғыруы туралы ойларын шынымен де әрбір қазақтың санасын оятатын, ұлттық мүддеге қызмет етуге шақыратын терең тұжырымдар деп қабылдадым. Ондағы «Жаңа тұрпатты жаңғырудың ең басты шарты – сол  ұлттық кодыңды…

Жақсыдан қалған жәдігер шығыстанушы ғалым Ә.Дербісәлі және «Жаһан наме» дастаны

Сәмен ҚҰЛБАРАҚ, филология ғылымының докторы, М.Х.Дулати атындағы ТарМУ профессоры ХХ ғасырдың 90-жылдарының екінші жартысында Мырза Мұхаммед Хайдар Дулатидің мұрасына елімізде кең көлемде бетбұрыс жасалып, көптеген ғалымдар назар аударып,…

Маңғыстау облысы

Алдатөмпек – мекен. Бозашы мен Солтүстік Үстіртте кез­десетін төмпешік қызыл құмырсқалардың илеуі. Сол жерде алдатөмпектің көп кездесуіне байланысты жер атауы болып қалыптасқан. Алтыапан – құдық. Бейнеу ауданында орналасқан. Атау алты (сан…

Ізгіліктің нұрын сепкен

1989 жылдың қазан айында Жамбыл теледидары ашылатын болып, Қазақ теледидарындағы тәп-тәуір қызметімді жаңадан шаңырақ көтерген шығармашылық ұжымға ауыстырып, көне қалаға тартып кеттім. Бір күні мені бас редактор Дүйсен Мәмбеталин өзіне…

Маңғыстау облысы

Ақши – қыстау. Бейнеу ауданында орналасқан. Ақ (сын есім) ши (зат есім) сөздерінің бірігуінен жасалған. Шидің көп, қалың өсуімен байланысты аталған. Ақшиқан – қоныс. Маңғыстау ауданында орналасқан. Ақ (сын есім) және шиқан (зат есім)…

Құнды жәдігерлерге зәруміз

Рухани байлығымызды молайта түсудің, еліміздің өткен тарихын, дәстүріміз бен салтымызды, халықтық қалпымызды, тіліміз бен дінімізді, әдебиетіміз бен жырымызды сақтап қалудың бір жолы – музейлеріміз. Музейлер ұлттың ұлылығын ұлық­тайтын…