Тарих

Бумын қаған –Алпамыс батырдың өзі

Көне түркі жазба ескерткіштерінің сырын ашып оқи бастаған ғалымдар өз деңгейіндегі білімдерін сарп етіп, жазбалардың негізгі мағынасын ашып жариялады. Алайда олардың мүмкіндігі жетпейтін, ескерткіштердің терең сырлы қатпарлары жеткілікті…

Батырбек датқа мен Құнанбай қажы

Олардың тарихи еңбектері лайықты бағаланса... Абайтанушы, филолог-ғалым, академик М.Мырзахметұлы бастаған елімізге танымал ғалымдардың Батырбек датқа туралы мұрағаттан табылған деректер негізінде жазылған көлемді мақаласы басылымдарда…

Ұлы қағанның есімі қандай мағына береді?

Темучин Темірші ме? Шыңғыс ханға қатысты шежірелерде оның әуелгі, дүниеге келгендегі қойылған есімі Темучин (Темуджин, Төмүчин т.б.) болғаны айтылады. Бұл аттың қойылу себебі «Құпия шежіреде»: «Сол кезде Йесүкей батыр Татардың Темүжін-Үке,…

ҚАСИЕТІМІЗ ДЕ, ҚАСТЕРІМІЗ ДЕ – ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ

«Ана тілі» газетінің 2011 жылдың №22 (1070) санында тарих ғылымының докторы Берекет Кәрібаевтың «Керей мен Жәнібек хандар «Қазақ мемлекетінің негізін қалаушылар болды» атты зерттеу мақаласы жарық көрген болатын. Қазақ хандығы туралы…

Беғазы-дәндібай мәдениеті

«АРХЕОЛОГИЯ – тарих ғылымының төресі» деген сөзді өмірлік қағида етіп ұстанған академик Әлкей Хақанұлы Марғұланның отандық археология ғылымын дамытуға қосқан еңбегіне ешкім күмән келтірмесі анық. Әйгілі Арқаның Бетпақдаласынан бастап,…

Құтты мекен

Бүгінгі таңда Орхон жазбаларындағы көне түркілердің мемлекеттігінің және қағандардың дүниеге келу ерекшелігі, түркілердің тектілігі, жалпы түркі халқының қаһармандығы жан-жақты зерттелген. Руникалық жазбалардағы фрагменттік мәліметтер…

Мыңбай батыр

Тарихымызда ізін қалдырған тұлғалар қатарында Мыңбай Құлғараұлының өзіндік алар орны бар. Ол жөнінде ата шежіре мен мұрағат деректері біраз мәліметтер береді. 2000 жылы «Атамұра» баспасынан жарық көрген «Атырау» энциклопедиясы: «Мыңбай…

Оба айналасындағы дода

ЖУРНАЛИСТІҢ ЖАДЫСЫНДА... небір жайттар жатады. Керексіз көрінетін әлдене­лер санаңда сақталып, әйтеуір бір тұста, Абайша айтқанда: «кетігін тауып қаланып кетеді». Бала кезде «Жұлдыз» журналынан орыс ақы­нының аударма өлеңін оқығанбыз. Онда…

Ноғайлы

(Соңы. Басы өткен сандарда) Іздерінен қалмай қуғандарға садақ жау­дырып, 60-100 қадам жерден діттеге­нін қалт жібермейді. Ат арқасында отырып, қайырылып садақ ату тәсіліне әбден жетілген түздіктер «қаша ұрысу» әдісімен жауды бөлшектеп,…

Ноғайлы

(Жалғасы. Басы өткен сандарда) Дешті Қыпшақ үйлері туралы деректерде былғарыны ауызға алу кезікпейді, олар киізбен ғана тұтылған. Тек хан ордасы мен ішінара бай-сұлтандар ғана киіз үйдің сыртын атласпен қаптатқан. Өз еңбектерінде түз…

Ноғайлы

(Жалғасы. Басы өткен сандарда) Бидің жанындағы үзбей қызмет істейтін кеңсе басшысы – қара-дуан деп аталды. Елшілік қарым-қатынас, қаражат, келім-кетімді шет жұрттықтарды қарсы алып, шығарып салу, елшілік қарым-қатынас хаттарын жазу, би…

Ноғайлы

Әнес САРАЙ Көшпенді не жартылай отырықшылы қауым­дардың қоныстарын анықтауда отырықшы мемле­кеттердің өлшемімен келуге әсте болмайды. Орыс ғалымдарының бұл орайдағы еңбектерінен ештеңе түсініп болмайды, өздері де шатысып, оқырманды…

АРҚАЙЫМ. БАҒЗЫ ТҮРКІЛЕР ДҮНИЕГЕ ӘКЕЛГЕН ӘЛЕМДІК ӨРКЕНИЕТТІҢ ОШАҒЫ

Амангелді Нарымбаева Арқайымның  ашылуы ХХ ғасырдың ең басты да маңызды жаңалығы – Арқайым! Арқайым 1987 жылдың жазында, Су шаруашылығы министрлігінің жоспары бойынша Қараған алқабының (Ресей, Челябинск обл.) табанын су қоймасына айналдыру…

АРҚАЙЫМ, НОҒАЙЛЫ, АЛАШ – ҚАЗАҚ ӨРКЕНИЕТІНІҢ ҮШ ҰСТЫНЫ

Мерзімді қазақ баспасөзіне жазылу науқаны қыза бастады. Осы кез – әрбір қазақ басылымы үшін басты сынақ, қылкөпір. Одан ондаған жылдық ғұмыры бар ата газет те, кеше ғана тұсауы кесілген, көкірегі аяққаптай бала газет те қашып құтыла…

Қилы кезең және қайраткер 1929-1934 жылдары РКП(б) Қазақ өлкелік партия комитетінің II хатшысы…

Әдетте еліміз бен халқымыздың тарихы туралы айтқанда, нұрлы өткенімізді ғана айтып немесе бүгінгімізді марапаттап, азалы кешегімізді ұмыт қалдыруға болмайды. Өйткені бұл екі кезең бір-бірімен сабақтасып өріліп жатқан қоғамымыз бен ондағы…