Тарих

ЖАЗБА ЕСКЕРТКІШТЕГІ ТҮРКІ ТЕКТІ ЕСІМДЕР

(Соңы. Басы өткен санда) Бұл есімдердегі було, вул // бул сөздері мән // бән түбірлерінің сәйкес нұсқалары. Бұл сөз қазақ тіліндегі құл сөзімен де сәйкеседі. Қазақта «құдайдың құлымыз» деген тіркес жиі айтылады. Бұл сонау құнқ-түркі…

ЖАЗБА ЕСКЕРТКІШТЕГІ ТҮРКІ ТЕКТІ ЕСІМДЕР

Түркі халықтарының түп-тегі ежелгі түркілік хұн, сақ тайпаларынан бастау алатынына айғақ болатын археологиялық, дәстүр-салттық, антропологиялық және басқа да салалар бойынша деректемелік заттық-рухани мәдениет сәйкестіктері жетіп артылады.…

Деректанудың тарихты зерделеудегі орны

Қоғамымызда үлкен қозғалыс тудырған Мемлекеттік хатшы Марат Тәжиннің  кеңейтілген отырыста жасаған баяндамасынан бері де   екі айдан астам уақыт өтті. Осы аралықта «Тарих толқынындағы халық» атты айдармен көптеген іс-шаралар атқарылды және…

ЖЫРМЕН ЖАЗЫЛҒАН ТАРИХ (ақын Қалыбай Мәмбетұлының академик Н.Веселовский жарыққа шығарған дастаны…

Бақтияр СМАНОВ, ҚР Ұлттық ғылым академиясының корреспондент-мүшесі, Халықаралық Ш.Айтматов академиясының академигі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Осы жылдың маусым айының басында Астанада Қазақстанның ұлттық тарихын…

«АЙТЫЛҒАН ТАРИХ» өткен өмірден сыр шертеді

Зәбира МЫРЗАТАЕВА, Абай атындағы ҚазҰПУ-дың Магистратура және PHD докторан­тура инсти­туты Қазақ­стан тарихы мен мәдениеті кафедрасы­ның оқытушысы, тарих ғылымдарының кандидаты Тарих ғылымы мемлекет дамуында, қашан болмасын, жетекші рөл…

Ұлы даланың иесі де, киесі де көшпенділер

Бүркіт АЯҒАН, Мемлекет тарихы институтының директоры, тарих ғылымдарының докторы, профессор Мемлекет басшысы Н.Ә. Назарбаевтың «Тарих толқынында» атты еңбегінде жазылғандай, «Біздің арғы ата-бабаларымыз Қиыр Шығыстан Батыс Еуропаға дейінгі,…

Тарих телеарнасы ашылса…

Тәуелсіздік пен мемлекеттіліктің бір де болса бірегей нышаны – төл тарихтың бары мен жоғын бұрмалаусыз, боямасыз, тек ақиқат биігінен зерделеу. Мұндай талаптың тарихты түзуші ғылымға да, сұранысты туындатушы тәуелсіздік пен мемлекеттілікке…

Абай ұрпақтары қалай қуғындалды

Тектінің ұрпағы да текті болады екен ғой. Қолымызға түскен құжаттар осы сөзімізді айғақтайды. Түбіне тартып туса, несі айып?.. Алайда қазақтың намысы мен мүддесі жолында бас тіккен хакім Абайдың ұрпақтары мен туыстарын бүгін біріміз білсек,…

Халық жадынан шықпаған тұлға

Халел Досмұхамедовтің туғанына 130 жыл Кездейсоқтықты қойсайшы?! Кейде оның үлкен істің бас­талуына түрткі болатыны бар. Бұдан дәл қырық үш жыл бұрын Миялы селосындағы Сарман Ғапуриннің үйінің төрінде жеке-дара ілулі тұрған кескіндеме сурет…

ЛАҚАЙ – түркінің бір бұтағы

Өткен жылдың соңында Еуразия ұлттық университеті Ақселеу Сейдімбек ағамыздың 70 жылдығына арнап «Ақселеу Сейдімбек: ғылыми мұрасы және тәуелсіздік» атты халықаралық конференцияны өткізді. Негізгі тақырып Ақаңның өмірінің соңында жазған…

Көзі ашық, көкірегі ояу

Алаш қайраткері, атақты дәрігер Асылбек Жұманұлы Сейітов туралы Кеңес өкіметінің 1937-38 жылдарда жүргізген репрессия салдарынан талай боздақтарымыз қынадай қырылып, жазықсыздан-жазықсыз атылғаны мәлім. Бұл – халқымыздың тарихындағы ең ауыр…

Қашқар қызы – Шынаргүл

Ғалым, этнограф, саяхатшы Шо­қан­­­ның суретші болғанын да білеміз. Суреттерінде тек өзінің өміріне қатысты адамдар бейнеленгенін де аңғару оңай. Шоқанның Қашқарияға барған сапарынан қалған естеліктер көп. Қашқарияда салынған суреттерінде…

КЕСЕЛДІ КЕЗЕҢ ҚҰЙЫНЫ

Кеселді кезең құйыны қайраткер әрі қаламгер Жүсіпбек Арыстановты да айналып өтпеді. Биыл 1937 жылғы сталиндік репрессияға 76 жыл толып отыр. Басшы мен қосшы, кәрі мен жас жауапқа тартылып, жаппай қырылып-жойылып, ал тірі қалғандары «қара…

Замана дүлдүлі

Алматы қаласында Ш.Уәлиханов атындағы Тарих және этнология, М.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институттары мен «Жеті жарғы және Қожаберген жырау» халықаралық қайырымдылық қорының ұйымдастыруымен «Қожаберген жырау – ұлы дала дауысы» атты…

«Жаздым «Жеті жарғыны»… Қожаберген жырауды ұлықтау – ұрпақ парызы

Қазақта: «Алтын кездік қап түбінде жатпайды» деген қанатты сөз бар. Мұның мағынасы кең, ұғымы терең. Біздің халқымыздың тарихында талай-талай жол бастаған көсемдер, қол бастаған батырлар, сөз бастаған шешендер, көңілдегі көрікті ойды өлең…