Сөзтаным


oktyabr555

Ақырап

Қазан – қазақ күнтізбесі бойынша жыл он екі айдың сегізінші, ал қазіргі григориан күнтізбесінің оныншы айы. Қазақ халқы шығыс күнтізбесі бойынша қазан айын «ақырап» деп те … »



Қыркүйек

Қазақ күнтізбесі бойынша жыл он екі айдың жетінші, ал қазіргі григориан күнтізбесінің тоғы­зыншы айы – қыркүйек болып саналады. Қыркүйек күнтізбелік жылдың 30 тәуліктен тұратын күз мезгілінің … »


Ydys

Саптыаяқ, саба, торсық…

Ыдыс-аяқ – ас-тағам дайындауға және тамақтануға тікелей пайдаланылатын ыдыс түрлерінің атауы. Ыдыс сөзінің мағыналық ауқымы кең. Оған ыдыс түрлерінің бәрі жатады. Бірақ ыдыстың барлық түрлерінің ішінде … »


Сарша тамыз

Сарша тамыз

Тамыз – қазақ күнтізбесі бойынша он екі айдың алтыншы айы, қазіргі григориан күнтізбесінің сегізінші айы. Тамыз айы ­жаз­дың тамылжыған бір кезі. Бұл айда  шіліңгір ыстықтың беті … »


10-428

«Шілдем, шілдем, шілде айым…»

ШІЛДЕ – қазақ халқының дәстүрлі күнтізбесіндегі азаматтық жылдың 31 күндік бесінші айы, яғни григориан күнтізбесі бойын­ша жетінші ай. Бұл – күн барынша ұзарып, ыстық көтерілген уақыт. … »


Otamaly

Отамалы

Маусым – григориан күнтізбесі бойынша алтыншы ай, жаздың алғашқы айы. Бұл айда шаруашыл халық үшін шөп шабу, пішен дайындау кезеңі басталады. Маусымдағы ауа райы Күн барынша … »


Mamyr

Мамыра-жай мамыр

Мамыр – қазақ күнтізбесі бойынша жыл он екі айдың үшінші айы, яғни григориан күнтізбесінің май айына сәйкес. Жыл айларының ішінде мамыр ең сұлу, табиғаты тамаша гүлге … »


Torgay

Қызыр қамшысы

Міне, сәуірдің бел ортасына да келіп жеттік. Бұл – көктемнің нағыз күшіне енген шағы. Осы орайда оқырман қауымға сәуірде болатын табиғат құбылыстарына байланысты сөздердің мағынасын тарқатуды … »


Ұзынсары

Ұзынсары

Көктем – наурыздың 22-сінен маусымның 23-іне дейінгі 93 күнді қамтитын, күн мен түннің теңелуінен кейін күн көзі ұзарып, топырақтың қызып, жер бетінің көк түк жамылатын кезі. … »


Бәйшешек

Құс қанаты

Жазба күнтізбесі болмаса да, жыл он екі айды өзінше зерттеп, зердесіне түйген қазақ жұрты он екі ай ішіндегі әртүрлі амалдарды атадан балаға мирас етіп, сабақтай білген. … »



Қазақ жұртының Әз Наурызды тойлауы

Наурыз – ерте заманда отырықшы иран тілдес халықтарда қалыптасқан, егіншілік ғұрыптарымен байланыс­ты мейрам. Наурыз мейрамы күн мен түннің теңелуіне негізделген, яғни қыс қайтып көктемнің келуі, табиғаттың … »



Наурыз батасы

Жолыңды наурыз оңдасын, Оңдағанның белгісі – Қойларың мыңдап қоздасын. Сексен інген боталап, Сегіз келін қомдасын! Маң-маң басқан, маң басқан, Шудаларын шаң басқан, Артқы өркешін қом басқан, … »


Abysyn

Абысын-ажын

Тілімізде жай ғана «абысындар», «қыз балалар» деп жалаң айта салудан гөрі, «абысын-ажын», «қыз-қырқын» деп айту қазақ менталитеті тұрғысынан көркем де әсерлі, астарлы да танымдық мәні бар … »


аяз

«Кейде аяз, кейде бұрқақ, кейде қырбақ…»

Қыс – күзден кейін келетін, жылдың ең суық мезгілі. Күнтізбе жүйесі бойынша Желтоқсан, Қаңтар, Ақпан қыс айлары болып саналады. Қыста түн ұзақ, күн қысқа болып, Үркер … »


Shanirak

Шаңырақ

Қазақ халқының көшпенді өмір салтында баспана рөлін атқарған киіз үй туралы көптеген зерттеулер жарық көргені белгілі. Киіз үйдің құрылымы, оның көшпелі өмір салтына ыңғайлылығы және т.б. … »


1fd10a6176e04492389431c6c0f6d103

ХАН атауына қатысты ұғымдар

ХАН – байырғы хандық мемлекеттегі ең жоғары лауазым, билік иесі, ел билеуші. Қазақ хандығындағы жоғарғы билік ханның қолында болды. Хан титулы ежелгі түркі заманынан бастау алып, … »



Салтанат пен ойын-сауықтар

Хан базары – хан ордасының жанында жылдың жылы мерзімдерінде ұйымдастырылып тұрған жәрмеңкенің атауы. Хан базары Түркістан қаласында жиі өткізіліп тұрған. Жәрмеңкеде іргелес Бұхар, Хиуа, Самарқанд, тіпті … »



«Ханнан – қазық, биден – тақпақ»

Халықтың рухани мәдениетінен, тіршілігінен, тарихынан, әдет-ғұрпынан, салт-санасынан ақпарат беруші даналық баға, тілдік код ретінде мақал-мәтелдерді танимыз. Тіліміздегі хан атауына қатысты мақал-мәтелдердің астарынан ханның қазақ қоғамындағы орнын, … »



Сайлау және рәсім-жоралғылар

Хан сайлау – Қазақ мемлекетінде қалыптасқан ең жоғары билік иесін, ел басшысын сайлаудың рәсімі мен жөн-жоралғысы. Қазақ қоғамында хандық билік тек Шыңғыс ханның үлкен ұлы Жошы … »



Тағанақ кеңес

Хан кеңесі – қазақ қоғамында хандық билік жүргізудің негізгі ұжымдық тәсілі. Хан кеңесінің ең басты ұйытқы тұлғасы хан, ал кеңес өкілдеріне билер, әскер басы, уәзірлер тобы, … »

Беттер: 4 – 1 1234