Білікті маман даярлау – уақыт талабы

Еліміздің Тәуелсіздігіне 25 жыл толады. Осынау мерейлі мерекені лайықты табыстармен қарсы алуда күллі қазақстандықтар секілді іргетасы сонау өткен ғасырдың 30-жылдары қаланған, инженер кадрларын даярлауда бай тарихы бар Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетінің оқытушылары мен студенттер қауымы да ерекше серпіліс танытуда.
ҚазҰТЗУ – бүгінгі таңда еліміздің ірі ғылыми және білім беру орталығына айналып отыр. Материалдық-техникалық базасы нығайған, шетелдік әріптестерімен халықаралық ынтымақтастық байланысты дұрыс жолға қоя білген сапалы да білікті кадрларды тәрбиелеуге барлық мүмкіндігі бар оқу орны. Аталмыш білім орнының жаңа ғылыми – зерттеуі мен инновациялық кластері 2015 жылы «Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық ғылыми-зерттеу университеті» акционерлік қоғамы болып қайта құрылғаннан бастап өмірге батыл енгізіле бастады.

Қазақ-Британ техникалық универси­тетімен екі ірі техникалық оқу орындарының базалық бірігуі негізінде ірі ғылыми-зерт­теу орталығы құрылды. Нақтылай айтқанда, ғылыми орталықтың негізгі тұжы­рым­да­масында өндіріс орындарымен тығыз қа­рым-қатынас, байланыс орнату көзделген. Уақыт талабына сай жүзеге асырылған осы оңтайландыру бір жағынан, тұтастай алғанда, ғылым мен білім саласына жұмсалатын мемлекеттік шығыстарды төмендетуге қол жет­кізсе, екінші жағынан, екі оқу орнының да ұтқыр, тиімді жақсы жақтарының бірі­гуіне мүмкіндік туды. Политехникалық уни­верситеттің бұрыннан жинақталған бай материалдық базасы енді Казақ-Британ техникалық университетінің студенттері үшін де қолжетімді болды.
Қазақ-Британ университетінің сту­денттері бұрыннан халықаралық стан­дарт­тарға сай тек ағылшын тілінде оқытылса, енді Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетінің сту­денттері де ағылшын тілінде білім алуға бір­тіндеп көшетін болады. Айта кетер жайт Қазақ-Британ техникалық университетінің студенттері мемлекеттік гранттан босатыла бастаса, бұл грантқа енді Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетінің студенттері көбірек қол жеткізбек.
Жуырда оқу орнының ректоры, профессор Ескендір Бейсембетовтің ұсынысымен университеттің оқытушылары мен студенттерінің кеңейтілген кеңесі өткен болатын. Осы басқосуда сөз алған ректор еліміздегі техникалық екі оқу орнының біріктірілуінің қажеттілігі жайлы, білім сапасын жақсарту бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды айта келіп: «Қазіргі кезеңде білім беру саласын түбегейлі өзгерту мәселесі кезек күттірмейтін мәселе болып тұр. Біз жаңа ғасырда өмір сүріп жатқандықтан, білім беруде уақыт талабына сай жаңа жүйемен, жаңарып тұруы керек. Осыған қарай ұстаздарға төленетін жалақы мөлшері де, оларға қойылатын талап та жоғарылай түседі. Таяу күндері Қ.И.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университетінің ұстаздарының еңбекақысын Қазақ-Британ техникалық университеті ұстаздарының жалақысымен теңестіру ойымызда бар. Осыған байланысты ұстаздар толықтай менің бұйрығыммен құрылған жұмысшы комиссияның бақылауынан өтіп, білімі мен біліктілігі төмен ұстаздар қысқартылды», деп атап өтті. Расымен де, еңбек нарығында сұранысқа ие мамандарды даярлауда интеграцияланған бірлескен ғылыми-білім беру құрылымын дамыту қажеттілігі алдыңғы қатарлы әлемдік тәжірибеде әлдеқашан дәлелденген. Өндірістегі технологиялық өзгерістер, оған жаңа ғылыми жаңалықтарды енгізу еліміздің экономикасының қарыштап дамуына ықпал етеді. Бұл жағдай мемлекет басшысының инженерлік-техникалық кадр­ларды даярлауды барынша дамыту туралы талабына сай келеді.
Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Бес институционалдық реформасын» жүзеге асыру бағытындағы белгіленген «Ұлт жоспары – «Нақты 100 қадам» бағдар­ла­масында жоғары білім беру орындарына төмендегі міндеттер жүктегені белгілі. Бірінші, бұл – адам капиталының сапасын жақсарту (76 қадам); екінші, эко­номиканың негізгі алты саласында кадрлар даярлауды кеңейту (77); үшінші, оқу орындарының академиялық және басқарушылық дербестігін кеңейту (78); төртінші, оқу орнын бітірген кадрлардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру және экспорттық білім беру әлеуетін арттыру; ағылшын тілін оқытуға кезең-кезеңмен көшу (79); бесінші, ғылыми және ғылыми-техникалық жұмыстардың нәтижелерін коммерцияландыру (64). Міне, осылайша әлемдік тәжірибені ескере отырып жұмыс жүргізетін Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ-дің айрықша назар аударатын бағыты инновациялық өндіріс принципін жүзеге асыру болмақ. Осы ретте, сапалы оқытуға, зерттеу, инновациялық бағыттағы өндірістерді арттыруға, PhD докторлары мен магистрлерін талаптағыдай әзірлеуге басымдық беріледі. Сонымен бірге оқу орнында ғылымның сан салалы бағыттарына, экономикадағы жоғары технологиялар мен инновацияға кең жол ашылады.
Бұл орайда, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2015-2019 жылдарға арналған «Индустриялық-инновациялық мемлекеттік даму бағдарламасы» еліміздің экономикасын қарқынды дамытудың көзі болып отырғанын баса айтқанымыз жөн. Неге десеңіз, аталмыш бағдарламаны жүзеге асырудың басты тетігі маман кадрларға байланысты. Әрі бағдарламаны жүзеге асыру кезеңі – қазіргі жаңа экономикалық саясат жағдайында кәсіпорынның алдына қойған ғылыми жобаларын, биік міндеттерін жүзеге асыруда зор серпіліс әкеледі. Осыдан да алдыға қойылған міндеттерді инновациялық жүйе арқылы ғана шешуге болатыны байқалады.
ҚазҰТЗУ-да кәсіпорындардағы маман-кадрлардың жетіспеушілігінің алдын алу мақсатындағы құрылған заманауи біліктілік Орталықтарында даярланатын мамандардың кәсіптік шеберлігін жақсарту бағытында дуалдық білім беру жүйесін дамыту міндеті алға қойылды. Дуалдық білім беру жүйесінде болашақ жас маманға өндіріс орындарында бірден жұмыс істеп кетуіне мүмкіндік беру үшін білім мен практиканың арасында тығыз байланыс орнатылады. Сөйтіп, білім беру өндіріс орнының сұранысына тікелей жақындай түседі, ол үшін жұмыс берушілердің өздері қажетті маман даярлау ісіне қатысады, қажетті техникалық кадрлар даярлаудың мүмкіндігі кеңейтіледі. Еліміздің өндіріс орындарындағы қызметкерлерді даярлау үшін магистратурада арнайы «инженерлік-техникалық қызметкер» мамандығы енгізіліп жатыр.
Еліміздегі ең басты техникалық жоғары оқу орны ретінде біздің Қ.И.Сәтбаев атын­дағы ҚазҰТЗУ-да өнеркәсіп салалары қажеттіліктеріне бағытталған базалық «Ин­но­вациялық технологиялар мен құрал-жабдықтар және машина жасау», «мұнай химиясы және мұнай өңдеу», сондай-ақ «өндірістік процестерді автоматтандыру», сенімді білім беру бағдарламалары әзірленді.
Жасақталып жатқан жаңа бағдарламаға сәйкес қатысып және маман-кадрлар даяр­лауға мән беріп жатқан әріптес кәсіп­орын­­дарға талдау жасау көрсеткішіндегі ҚазҰТЗУ-дің түлектері еңбек ететін тізімде «Қазақмыс», «Қазмырыш», «АрселорМиттал Теміртау», «Қазақстан Алюминийі» «Қазақстан ғарыш сапары» Ұлттық компаниясы , «Атырау мұнай өңдеу зауыты», РД «Қазмұнайгаз», «Қазтрансгаз», «Қазтрансойл», «Маңғыстаумұнайгаз», «Қазақстан инжиниринг Ұлттық компаниясы» және Петропавл ауыр машина жасау зауыты, Алматы ауыр машина жасау зауыты, «Локомотив құрастыру зауыты», Кентау трансформатор зауыты секілді еліміздің ірі-ірі компаниялары мен кәсіпорындарын көруге болады. Бүгінге дейін еліміздің барлық аймақтарынан 300-ден астам өндіріс орындарымен осындай келсімшарттар жасалған. Олар 70-тен астам түлекке қызмет ұсынуда. Бір жағынан, оқу орны тарапынан магистранттарды жұмысқа орналастыру бағытындағы үлкен жұмыс атқарылса, екінші жағынан, өндірістің барлық салаларындағы білікті мамандарға деген қажеттілік шешімін табады.
Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ-да ғы­лыми-зерттеу жұмыстарын дамыту мен ғылыми нәтижелерді коммерцияландыруға орай, ғылым мен инновацияда жоғары көрсеткіштерге ықпал еткен ғылыми-техникалық базасы жақсартылды, жаңа жүйе іске қосылды. Өтіп бара жатқан жыл – университет үшін маңызды оқиғаларға, толайым­ жетістіктерге толы жыл болды. Ең есте қаларлығы әрі маңыздысы – еліміздегі екі жетекші оқу орнының қосылуы. Қазір университетте студенттерді әлемнің үздік университеттерінде (АҚШ, Франция, Италия, Польша, Корея, Ресей, Малайзия) оқыту үшін жағдай жасалған. Мамандарды даярлау сапасын арттыру мақсатында білім беру жүйесінде жаңа формалар мен әдістерді қолдана отырып, ақпараттық және коммуникациялық технологиялық оқыту әдісі енгізілді. Маман-кадрларды даярлаудағы жүргізілген кешенді, жан-жақты жұмыстардың нәтижесінде ҚазҰТЗУ бүгінгі күнде өз елімізде және шетелдерде үлкен сұранысқа ие XXI ғасырдың көшбасшылары – жаңа формациядағы инженер-кадрларын даярлауда шын мәнісінде үлкен мектепке айналды.
ҚазҰТЗУ-да еліміздің және алыс-жа­қын шетелдердің белсенді жастарын бірік­тіру, шығармашылық достыққа қол жеткізу мақсатында жастардың студенттік бірлес­тіктерінің форумдарын өткізу дәстүрге айналды.
Соңғы жылдары Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Тілдердің үштұғырлығы» мәдени жобасы аясында да біраз шаралар батыл қолға алынуда. Алдағы жылдары білім орны толықтай ағылшын тілінде білім беруге көшуді жоспарлап отыр. Оған дайындық ретінде, жуырда «English club» клубы ашылды. Аталмыш клуб студенттерге сабақтан тыс мезгілде тегін ағылшын тілін еркін меңгеруіне жол ашады. Қазірдің өзінде бұл клубта 500-ден астам студент белсене қатысып, ағылшын тілінде өткізетін барлық шараларға ұйытқы болып жүр. Сол сияқты, мемлекеттік тілдің де барынша қанат ­жаюына ­­жағдай жасалған. Көптеген оқулықтар ұстаздарымыздың ­бастамасымен қазақ тілінде аударылып, оқу орнының баспаханасы арқылы студенттер қолына жеткізілген. Жалпы студенттердің 90 пайызы өзіміздің қаракөздеріміз.
Дегенмен, оқу орнында түйіні шешіл­меген мәселелер де баршылық. Ол – студент­терді жатақханамен қамтамасыз ету мәселесі. Мұнда білім алып жатқан жастардың дені еліміздің түкпір-түкпірінен, әсіресе алыс ауылдық жерлерден білім іздеп келгендер. Оларды жатақханамен толық қамту қиынға соғып тұр. Дегенмен, барлық мүмкіндіктер қарастырылуда. Қазір оқу орнында 11 мыңнан астам студент білім алып жатса, соның бірқатарына жатақхана жетіспейді.
Бүгінде Елбасымыз – Нұрсұлтан Назарбаевтың даналығы, көре­гендігі мен қамқорлығының арқасында Қазақ­станымыздың негізі – елімізде инно­ва­циялық жаңа тұрпатта ойлай алатын ұрпақ тәрбиелеуде оған қажетті заң шығарушы органдар, қаржылық және инфрақұрылымдық дамытуға арналған база толық жасақталған десек те болады.

Қ.И.Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ-дің айрықша назар аударатын бағыты инновациялық өндіріс принципін жүзеге асыру болмақ. Осы ретте, сапалы оқытуға, зерттеу, инновациялық бағыттағы өндірістерді арттыруға, PhD докторлары мен магистрлерін талаптағыдай әзірлеуге басымдық беріледі. Сонымен бірге оқу орнында ғылымның сан салалы бағыттарына, экономикадағы жоғары технологиялар мен инновацияға кең жол ашылады. 

Марат ӘБДІХАЛЫҚ,
Серікжан ҚАЖИ,
Қ.И. Сәтбаев атындағы ҚазҰТЗУ-дің баспасөз қызметі

Оқи отырыңыз... Авторлық мақалалар

16 Пікір

  1. Жадыра

    Студенттерге теориялық біліммен қатар практиканы бірлестірген жөн, сондықтан ҚазҰТЗУ өз студент және магистраттарын алыс шетелге стажировка жіберіп жатқаны қуантарлық жәйт

  2. Жанар

    Өзгерістер көп екен, Политех тек қана алға!

  3. Рустем

    Политех енді зерттеу университетіне айналды, ғылымға қосар үлесі көп болсын! Қазақ балаларының арасында, ағартушы- ғалымдар көп болса, еліміз көркейері сөзсіз!

  4. Бауыржан

    Жаңа ректор жаңа бастамаларымен оқу орнының деңгейін көтеретіндігінде сенемін. Мен осы оқу орнының түлегі ретінде қуаныштымын.

  5. Бұрынғы оқытушы

    Біліктілігі мен білімі төмен оқытушылар жұмыстан қысқартылды деген сөз мүлдем дұрыс емес. Поофессор Қожаспаев Нариман Қожаспайұлының білімі мен біліктілігі төмен де, сол кісі сабақ берген, сол жерде жұмыста қалған оның шәкірттерінің білімі жоғары болғаны ма. Ауыз өзінікі әрине, бірақ намысқа тиетін сөзді айтпау керек деп ойлаймын. Көптеген білікті де білімді ұстаздар кетті. Кезінде қазақ тілінде бір де бір материалдар болмаған кезде қазақ тілінде оқулықтар мен оқу құралдарын, оқу-әдістемелік кешендерін дайындап, университеттің кітап қорын қазақ тілді материалдармен байытуға үлкен үлес қосқан нағыз білікті де білімді мамандар қысқартылып кетті.Қалғандардың ішінде өз бетінше бірде бір мақала жаза алмайтын, бір де бір оқулығы немесе оқу құралы жоқ, бір де бір әдістемеік нұсқау жаза алмайтындар да бар. Осылай бір ауыз сөзбен елге күйе жағу өте орынсыз деп ойлаймын. Қазіргі таңда әрине ағылшын тілінде оқыту өмірдің талабы, оған ешкімнің қарсылығы жоқ. Ғылымды да дамытсын. Бірақ университетте қалғандардың барлығы білімді де білікті болғаны ма. Кеткендердің ішінде зейнеткерлікке байланысты кеткендер болды. Кеткендердің ішінде конкурсқа берген позициялары бойынша өтпей қалып, одан төмен позицияда жұмыс істегісі келмегендер де болды. Жаңа келген басшылардың жүргізіп жатқан саясаты ұнаймай, конкурсқа құжат өткізбестен өз еркімен кетіп қалғандар да болды.
    Осы мақаланы оқығандардың кетіп қалғандар туралы көзқарасы қалай болады болашақта. Қатты аспайық ағайын. «Көп асқанға — бір тосқан» деген мақал бар…

  6. Университет қызметкері

    Барлық кеткен ұстаздардың барлығы бірдей білімі төмен болмағаны рас, алайда университет көп былықтардан тазарды, жемқорлықтың түбегейлі болмасаада,ауыз толтыра айтатындай пайызы азайды, студенттердің басты ойы сабақта, ағылшын тілін қосымша тегін оқыту үшін арнайы клубтар ашылуда, университет дәліздерінде студенттерге арналған жаңа отырғыштар, кітапханалардың сағат 20.00-ге дейін жұмыс істеуі, ғылымға көңіл бөлінуде,ендігі таңда таныс арқылы сабақты жаба салу, Бәке-Сәке дегендердің азаяры сөзсіз. 80 жылда қара шаңырақ қандай басшы көрмеді десеңші шіркін… Не болсада қайырымды болсын, жаңа өзерістер игілікке болғай, біздің түлектеріміз ешкімге жалтақтамайтындай білікті маман болып шықсын!

  7. Студент

    Жатақхана студенттерге толық жетіспейді, қайдан жетіссін, егер ұстаздар сол жатақханаларға отбасыларымен тұрып алса(((

  8. Сәбит

    Қазіргі таңда еліміз бүкіл әлемдік білім кеңестігіне қадам басып барады. Осыған орай білім беру жүйесінің моделі күрделі өзгерістерге ұшырап отырғаны да шындық. Бұл туралы оқу орнының ректоры, профессор Е. Бейсембетов еліміздегі техникалық екі оқу орнының біріктірілуінің қажеттілігі жайлы, білім сапасын жақсарту бағытында атқарылып жатқан жұмыстарды айта келіп: «Қазіргі кезеңде білім беру саласын түбегейлі өзгерту мәселесі кезек күттірмейтін мәселе болып тұр. Біздер жаңа ғасырда өмір сүріп жатқандықтан, білім беруде уақыт талабына сай жаңа жүйемен, жаңарып тұруы керек» деп атап өткен болатын. Әрине, осы талап тұрғысынан жұмыс жүргізген «Оқытушылардың біліктілігі мен білімін сарапқа салған» жұмысшы комиссиясының шешіміне келіспейтіндердің болуы заңдылық санаймыз. Өйткені, кім-кімде өзін-өзі жоғары бағалайтыны – аксиома. Десек те. «бұрынғы оқытушы»: «зейнеткерлікке байланысты, конкрусқа берген позициялары бойынша өтпей қалып, одан төмен позицияда жұмыс істегісі келмегендер болды» деп өзі жазып отыр. Олай болса, жұмысшы комиссиясы мүмкіндігінше оқытушыларды қысқартпауды қарастырған.

  9. Аида Маратқызы

    Сәбит мырзаның жазған пікірімен келісемін! Ректордың берген есебін қарасақ, көптеген өзгерістер байқалады. Қазіргі таңда білім сапасының төмендегені рас,бұл дегеніміз ойлантатын жағдай. Бұл мәселені алдын-алу үшін білім беретін оқытушыларымыздан бастағанымыз дұрыс. Менің ойымша, жатақхана студенттерге арналған, қызметкерлердің тұрғаны дұрыс емес. ЖОО-да жағдайы төмен отбасынан шыққан студенттерге берілуі тиіс.

  10. Жанар

    Университетіміздің барлық жатақханаларына ремонт жүргізілуде, жаңа жатақхана салынуда, барлығы студенттеріміз үшін!

  11. Жандос

    Ғылым жағынан жаңа, заманауи өзгерістер келері сөзсіз! Университеттен жаңа жобалар жасалып, жаңа ғалымдар дүниеге келіп жатса, ғанибет деген сол емес пе???

  12. Оқытушы

    Аталмыш білім орнында іргелі істер қолға алына бастады. Кафедралар мен залдарға заманауи талапқа сай жөндеу, әрлеу жұмыстары жүргізілуде. Әсіресе, «жас келсе – іске» демекші, оқытушы-профессорлардың қатарында жастардың үлесі арта бастады. Бұл білім сапасының жақсара түсуіне ықпал етеді деп ойлаймын. Білім орнының баспасөз қызметі оқу орнының жақсы жақтарын оқырмандарға жеткізу мәселесін үнемі назарда ұстаса дейміз.

  13. Жанат-студент

    Қандай білім орнында болсын жатахана мәселесі аса маңызды екені белгілі. Бізде жатахана жетіспейді. Өкінішке орай, студенттердің кейбір жатаханаларында жанұялы жандар орнығып алған. Осы мәселені басшылар шешсе дейміз.

  14. Мұрат

    Жанат дұрыс айтып отыр. Болашақ түлектің білікті де білімді маман болып шығуына жағдай жасауымыз керек. Олар – болашақ егеменді еліміздің иелері. Осы орайда, Байтұрсынов көшесі мен Сәтбаев көшесінен сәл жоғарырақ жерде жаңадан студенттерге арналған жатахананың құрылысы жүргізілуде. Таяу арада пайдалануға берілсе жақсы болар еді.

  15. Асель

    Қазір жатақхана жетіспегендігінен көптеген студенттер пәтер жалдап тұрып жатыр. Қарап отырсақ, пәтер бағасы 40-50 мың теңгеден кем емес. Мен үлкен отбасынан шаққанмын, мен үшін пәтер жалдап тұру өте қиын. Қызметкерлердің жатақханада тұруын дұрыс деп санамаймын, себебі ол кісілердің тұрақты жұмысы бар, соған сәйкес еңбекақы төленеді. Ал біздің 20-24 000 тенге стипендиямыз пәтер жалдап тұруға жетпейді. Басшылық осындай мәселелерге көп көңіл бөлуі қажет.

  16. Ұстаз

    Басты мәселе – білім сапасы. Қазір үштұғырлы тіл мәселесі өткір қойылып отыр. Бізде мемлекеттік тілмен қатар орыс, ағылшын тілін еркін меңгеруге үйрететін клубтар жұмыс істейді. Таяуда ғана ағылшын тілін тегін үйрететін Клуб ашылды. Оған студенттер мен бірге осы тілді меңгеру үшін оқытушылар да қатысып жүр. Ағылшын тіліндегі әр түрлі кештер, пікірталастар жиі өткізіле бастады. Бұл бізді қуантады. Мемлекеттік тіл – қазақ тіліне де ерекше мән беріліп жатқанын айта кетейін.

Пікір қалдыру

Сіздің E-mail-ңыз жарияланбайды.