• Тіл
  • 05 Наурыз, 2014

Масатыдай құлпырған, батсайыдай жайнаған...

Жазиралы сайын даланың ыстық-суығы мен жел-боранында жан сақтаған, әдепке сай, тұрмысқа қолайлы болып пішілетін, той-жиында адамның ажарын ашып, сән берген, оның жасын, әлеуметтік келбетін, тіпті қай аймақтың кісісі екенін де ажыратып тұратын айрықша белгілері бар қазақтың ұлттық киімдері терең тамырлы мәдениетімізден хабар беретін бірден-бір жәдігер. Ел тарихымен бірге дамып, сан және сапа жағынан түрлі өзгерістерге ұшырап келе жатқан ұлттық нышандарымыздың бірі – осы киімдер.  «Оның сипаты географиялық және климаттық жағдайлармен анықталады да, істейтін кәсібі мен тұрмысын бейнелейді. Осыған сай ер адамның және әйелдердің киімі, бойжеткен қыздың және күйеуге шыққан әйелдің киімі, күнделікті тұрмыстық және салтанаттық-сәндік, иә тойда киетін киім, т.б. деп жіктеледі. Киім сонымен бірге этникалық (рулық, жүздік, аймақтық, т.б.) және жалпыұлттық ерекшеліктерді де бейнелейді» (1, 121). Ал қолданыстық сипатына қарай қазақ киімдері іштік, сырттық, сулық, біркиер деп бөлінген. Іштік киімдерге көйлек, дамбал, желетке, камзол, кәзекей, сырттық киімдерге шапан, күпі, тон, шидем, сулық киімдерге шекпен, қаптал шекпен, кебенек, т.б. жатады. Біркиер киімді кейде дұшпанкөз киім деп те атайды. Бұндай киім қымбат маталардан әшекейлеп тігілген, той-думанға немесе жиын-топқа барғанда, жат елге шыққанда киілетін болған. Баққан малының жүнін иіріп, мата тоқып, киім тіккен, терісін өңдеп, тон пішкен. Осы ретте ата-бабалар тілінде тон сөзі қазіргідей тек қыста киетін сырттық жылы киім дегенді білдірмей, жалпы киімді атауға жарағанын айта кету керек. «Азығы жоқ, тоны жоқ, Кеуілінің қошы жоқ» («Ер Қосай») дегенде тон сөзінің көне түркі тіліндегі жалпы киім мағынасын түсінеміз. Мұны ел аузында сақталған «Таныған жерде бой сыйлы, танымаған жерде т о н сыйлы» деген мақалдан да аңғаруға болады. Ішкиім ретінде пайдаланылған іштон (кейін ыштан болып айтылып кетті), яғни дамбал атауы орыс тіліне штан(-ы) болып ауысқаны белгілі. «Тоқсанға келген атаңның бұтында жоқ іштоны, Тізесіне тон жетпей Қызылбастың елінде, Қаратабан болып жүргенде Сұлтаным, сонда келерсің» («Қобыланды батыр») деген жыр жолдарынан іштонның ішкиім мағынасын анық көруге болады. Қазіргі кезде бұл сөз нақты бір киім түрін, яғни иленген теріден жасалған жылы сырт киім дегенді ғана білдіруге жұмсалып жүр. Қазақстанда жүн иіріп, одан мата, киім тоқу ежелгі дәуірден дамыған. Ал өндірістік жолмен тоқылған алғашқы жүн мата 1910 жылы құрылған Қарғалы шұға фабрикасында шығарылды. Онда 1913 жылдың өзінде 110 мың метр шұға мата өндірілген екен. Одан кейінгі жылдары Семей шұға мата комбинаты, Қостанай костюмдік мата комбинаты, Семей мауыты иіру фабрикасы, т.б. ірі өндіріс орындары салынды (2, 144). Жерорта теңізінен Қытайға дейінгі аралықты алып жатқан Жібек жолы арқылы сауда-саттық жасау нәтижесінде елімізге Қытайдың үлбіреген торғын-торқасы, сусымалы жібегі мен атласы, мақпалдай қыжымы мен барқыты, өзбектің бөзі мен шыты, шәйі шүберегі жете бастады. Соған орай қазақтың киім үлгілерінің сапасы артып, сәнді де жайлы етіліп тігілді. Мысалы, шыт пен ақ бөзден жейде, дамбал тіксе, барқыт пен қыжымнан шалбар, жеңіл шапан, тақия, жалбағай киді. Ал мақта мен матадан қыздар желбіршек көйлек, әйелдер басына жаулық тартып, кимешек киді, ал мауыты, шұғадан оқалатқан камзол тігіп киді (1,123). Осы кезде матаның арасына жүн салып сыру әдісі пайда болды. Біз осы мақаламызда бүгінде сөз қолда­ны­сынан шығып қалған немесе сирек қолданылатын, қазақ тілінің қорындағы бірсыпыра мата атауларының сырына үңілуді жөн көрдік. Ел есінде қалған ескі жыр-дастандардың көбінде берен сөзі мынадай бірнеше мағынаға ие: 1) ең мықты болаттан жасал­ған қару (қылыш, семсер); 2) берік металдан, болаттан жасалған сауыт (көбе, кіреуке); 3) ең сапалы (жақсы) мата барқыт. «Қынабынан суырып, Қолына алды беренді», «Керегеде ақ берен, Мұны да белге шалады» дегенде батырдың алмас қылы­шын түсінсек, «Жауға кисең, берен ки, Егеулеген болат өте алмас» (Батырлар жыры) дегенде жаужүрек батырдың жанын сақтар сауытты ұғамыз. Ал асыл киім, яғни «сапалы, қымбат матадан тіккен киім» деген мағынада жұмсалуы бұрынғы өлең-жырларда тіпті көп: «Мінген аты дөнен-ді, Көкке қойған көбеңді, Байдың қызы жамылар Масаты мен беренді», Аузың бал,тілің шекер, қойның жұмақ, Кигенің жібек, берен, құндыз, жанат» (Сегіз сері). Қазақ әдеби тілінің сөздігінде аталған сөз «қымбат, асыл мата» деп түсіндіріледі. Соған қарағанда «ең жақсы барқыт» деген түпкі мағынасы бірте-бірте жылжып, жалпы «жақсы, қымбат мата» дегенге ойысқан секілді. Тілдік деректерге шолу жасай отырып, заты асыл,тіні мықты дүниенің қазақы танымда берен аталғанын аңғарамыз. Тілдегі ұқсату заңымен осы ұғым кейінірек рухы мықты, жаны сірі, жүрегінің түгі бар батырларды сипаттайтын қосымша мағыналық сыңарға ие болған секілді. Мәселен, «Бөкенбайдай жас берен Жылқыны іздеп барғасын» (Батырлар жыры), «Айтулының өзі еді, Төрехан жалғыз беренім» (Төрехан батыр). Ұлы Жібек жолымен қазақ жеріне үлкен сұраныспен жеткізілетін маталардың арасында жібектің орны ерекше болған. Ол жібек құртының пілләсынан өнді­ріліп, тоқыма-мата өнер кәсібінде пайда­ланылатын табиғи талшықтан алынады. «Археологиялық деректерге қарағанда, жібек талшықтан жіп иіріп тоқуды адамдар Шығыс Азияда 5000 жыл бұрын игерген. Жібек ерте ортағасырлардан бас­тап, Шығыс пен Батыс өркениеттерінің ара­сындағы алыс-берістің, сауда-сат­тық байланыстардың бірден-бір тауар­лық эквиваленті болып келді, яғни ақша­ның рөлін атқарды деуге болады. Ұлы Жібек жолының қалыптасуы да осы кезең­ге сай келеді. Қазақ жеріне жібек Қытай­дан, Орталық Азия, Таяу Шығыс мемле­кеттерінен, Ресейге қосылғаннан кейін Ресейден, Еуропа елдерінен әкелініп сатылатын» (3,566). Саздауға біткен құба тал Кімдерге сайғақ болмаған. Басына жібек байлаған Арулар кімнен қалмаған, – деп Махамбет ақын жырлағандай жібекті қас арулар басына жаулық қып тағып, көйлек қып киген. Қолы жеткендер жібекті тек көйлектік-жаулықтық мата ретінде ғана емес, көрпе-төсек қаптап, тұскиіз тігуге де пайдаланған. Өндіруге көп еңбек жұмсалатындықтан, жібек ең қымбат талшық саналады, сондықтан қазіргі таңда табиғи жолмен алынатын жібектен басқа жасанды немесе синтетикалық жібек талшықтары да өсіріліп, сол арқылы жасанды жібек өндірісі жолға қойылған. Бүгінде ел аузында орысша немесе басқа тілдегі атауымен аталып кеткен крепдешин, крепжоржет, шифон, капрон, тафта, т.б. қымбат маталарға қазақы ортада торғын, торқа, атлас, батсайы, шәйі, тапта тәрізді небір әдемі атаулар берілген. Беті тегіс, жылтыр келетін сусымалы қымбат маталардың ішінде «Орталық Азия­да өндірілетін жібек аралас адрас, бекасап сияқты маталар да күнделікті тұрмыста кең тараған» (3,567). Сырттан әкелінген қымбат бағалы жібек матаның бір түрі торғын делінген. Ескі жырлар тіліндегі қолданысына қарап, торғынның жібек тәрізді сусымалы қасиетін білуге болады: Қарасам,қалмақ қызы жаудыраған, Кигені өңшең торғын судыраған. Келіп тұр терезеден күле сөйлеп, Арқалық қайсысың деп жөн сұраған (Батырлар жыры). Тәнге нәзік тиіп, көзге қуаныш сыйлайтын үлбіреген бұл мата көркем дүние тілінде ақ ұлпа бұлтқа теңеледі: «Көкте көкала т о р ғ ы н бұлттар маужырап қалғып, ерініп қана әлдеқайда жылжып бара жатыр» (М.Жұмабаев. Шығармалары.) Көкпеңбек, жасыл желек жамылған сұлу алқап, ашық аспан да осы мата атауымен бейнеледі: «Көк торғындай аспан-көк, Білемін жайнап ашылар. Исі аңқыған бәйшешек, Түрленіп жерді жасырар» (Абай). Бағасы артық, құны қымбат жібек матаның бірі торқа деп аталған. Ол ауқат­тылардың біркиер киімдерін тігуге, ұзатылатын қыздардың жасауын дайын­дауға пайдаланылған: «Іштері Самарқант пен Бұқардан тоғыз керуенмен тасылған қырмызы қызыл кілем, дүрия, торқа жібекпен тысталған мамық жастық, түбіт көрпелермен безенген» (I.Есенберлин. Алмас қылыш). Торқадан сондай-ақ батырға арнап арнайы тоғыз қабаттап киім тігілетін болған: «Тартылмас ішек қақпай домбыра да, Ауылды сусыз жерге қондыра ма? Торқадан тоғыз қабат тон озғанда, Еңбексіз еш адамды оңдыра ма?» (К.Әзірбаев. Таңдамалы шығармалары). Ал жібектен қалыңдау етіп тығыз тоқылған матаны немесе кездемені ел арасында батсайы деп атаған (4,107). Одан қыз-келіншектердің көйлек-көн­шегі тігіліп, баскиімдер тысталған, киім­нің етек-жеңі көмкерілген. Араб, Қы­тай, Иран мемлекеттерінен алынатын қымбат батсайыны қолы жеткендер ғана тұтынатын болған. «Бұл матаның атауы­ның семантикалық уәжі оның тоқылу техно­логиясының түріне негізделген. Әйтпесе, матаның ескі жазба нұсқаларында кездесетін басқа түрлері, мысалы, торғын, шәйі, жібек, т.б. тоқылуы басқаша. Батсайы атауының негізгі семантикалық уәжі «тығыз тоқылған», яғни «бір-біріне тұтасып, жабыса еніп, кіріп жату» дегенге саяды (1,192). Қырғыздармен көрші қоныстанған жерлерде батшайы деп те аталатынын байқаймыз: «Батшайы жидым киізше, Батырдан қалған қырық шора, Қадір білмес кіл кеще» (Манас жыры). Жібек тектес маталардың қатарында сусымалы, тығыз тоқылған дүрияны, бір жақ беті жылтырауық атласты, шағын енді биқасапты, күміс не алтын зерлі, қымбат мата қамқаны, жо­лақ­­ты жібек мата баршынды атай кеткеніміз жөн. Жұмсақ, түкті, қымбат маталардың қатарында ауызға алдымен масаты (кей жерде масат деп те қолданылады) алынады. Масаты ұғымы тілдік қолданыста негізінен кілемдерді немесе шөбі кілемдей жап-жасыл болып құлпырып жатқан жерлерді сипаттауда қолданылады. Масатының оң қабатындағы құлпырып, көздің жауын алып тұратын түкті, жұмсақ жағы жазғы даланың өз кілемімен қызықтырған келбетін еске салады. Соған орай халық ақындарының тілінде шүйгін шөпті, гүл кестелі дала көбінесе «масаты кілем» тұрақты тіркесімен бейнеленеді: Шөбіңді сенің татқан мал, Құламасы сусаған. Масаты кілем жайғандай Қоныстың шұрай жері едің! (Дулат Бабатайұлы). Жинақтай айтқанда, масаты сөзі жұм­сақ, түкті, қымбат немесе көңілге жағым­ды нәрсені білдіретін ұғымға ие (2,335). Мақпал да тығыз тоқылған түкті, жұм­сақ, қалың маталардың қатарына жатады. Ол жібектен, биязы жүннен тоқылады. Аталған мата «Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі» атты энциклопедияда «Жібектен, жүннен тоқылатын, түгі 0,8 мм-ге жететін, бір түсті қымбат пүліштердің бірі» деп анықталған және оның басты ерекшелігі ретінде түгінің біркелкі шымқай қою түсті болып, жылтырамай тұратындығы көрсетілген (6,281). Одан әрі мақпалдың ел аузындағы қарамақпал, қоймақпал, қырмызымақпал секілді түрлері аталған. Мұндағы қарамақпал, қырмызымақпал олардың түсін көрсететін белгі болса, қоймақпал дегеніміз түгі жұқалау, қара барқыт дегенді білдіреді. Осы орайда профессор Р.Шойбеков құрастырған «Қазақ қолөнері аталымдарының түсіндірме сөздігінде» мақпалдың «тығыз тоқылған түкті, жұмсақ қалың мата, барқыт» (7,223) ретінде көрсетілуінен оның бір атының ел аузында барқыт болып аталып кеткенін көреміз. Сонда мақпалға қатыстырылып жоғарыда аталған пүліш, барқыт дегендердің астарында «түкті, жұмсақ, тығыз тоқылған» деген ортақ ұғымның жатқанын байқаймыз. Ал нақтылай кетер болсақ, пүліш (орысша плюш) – түгі биіктеу әрі босаң болатын қалың мата, барқыт (орысша бархат) – түгі төмендеу, бірақ өте тығыз тоқылған қалың мата. Олардан әдетте біркиер шапан, камзол, көйлек тіккен және бас киімдерді қаптаған. Көздің жауын алатын көрікті матаны қыз жасауына қосылатын дүние-бұйымдарды дайындауға да пайдаланған. Мақпалдың жұмсақтығы мен жанға жайлы тиер майдалығы тіліміздегі мақпал түн, мақпал дауыс, мақпал қара (жылқыға қатысты айтылады), т.б. метафоралық қолданыстарға негіз болған. Осы қатарға беті түкті келген бағалы барқыт түрі доқа­баны (жергілікті жерлерде тұқаба дейді) жат­қызуға болады. Доқабадан көбінесе әйел­дердің бешпент, кеудеше тәрізді сырт­тық киімдері тігілген және құрақ көрпелер, жастыққаптар дайындалған. Барқыттың оң бетіне жол-жол сызық салынып, ши бедерлі болып келетін шибарқыт, жібек жіп аралас­тырылып, әртүрлі гүл төгіліп тоқылатын панбарқыт деген түрлері бар. Халқымыз қыстық жылы киім тігуге пайдаланған, күнделікті тұрмыста кең қол­данған майда түпті биязы жүн маталардың қатарында шұға, қойқын, мауыты, тібен, қыжым, шағиды атауға болады. Ал жаздық жеңіл киімдерді тігуге мақтадан тоқылатын, арзан бағалы сиса (орысша ситец), шыт (жергілікті жерлерде ақтық дейді), шөжім, жұқа, тіні бостау бөз, сондай-ақ мақта не зығыр жібінен тоқылатын түсі жылтыр бәтес, жұқа ақ мата дабы секілді кездемелер қолданылған. Қорыта айтқанда, көзі қарақты, кө­кірегі сара халқымыз  асылды  бөзден ажырата білген, әр матаның қадір-қасие­тіне жетіп, тұрмыс-тіршіліктегі қолдану орнын пайымдаған, соған орай әрқай­сысына  лайықты атау берген. Бүгінгі күні үстіміздегі киімдер тігілген мата атауларын орысша не еуропаша атағанымызбен, қазақша атауға келгенде тіліміздің күрме­летіні жасырын емес. Бұған бір жағынан қолданыстағы мата атаулының 90-95 пайызының сырттан әкелінетіні, яғни мата өндірісінің кейін қалуы, соған орай ұлттық санамыздағы киім-кешекке, оны даяр­лайтын мата атауларына қатысты мәдени аяның көмескіленуі себеп болып отыр. Әйтпесе, қазақ тілінде өмірдің бар қажетін өтеуге жараған, ұлттың эсте­ти­калық, этикалық талғамы мен рухани ерек­шеліктерін танытқан, ажарына ажар қосып, өзге ел алдында айбынын асырған киім түрлері тігілген мата атаулары өте көп. Әдебиет 1.Манкеева Ж.А. Қазақ тіліндегі этномәдени атаулардың танымдық негіздері. Алматы: «Жібек жолы», 2008.–356 б. 2.Қазақстан Ұлттық энциклопедиясы. Алматы, 2002 ж. 4-том. 3.Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. 2-том. Алматы: РПК «Слон», 2012.- 736 б. 4.Қазақ әдеби тілінің сөздігі. Алматы: «Арыс», 2011. 3-том.– 744 б. 5.Юдахин К.К. Киргизско-русский словарь. М., 1965. 386-520 с. 6.Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. 4-том. Алматы: РПК «Слон», 2012.- 736 б. – 736 б. 7.Шойбеков Р.Н. Қазақ қолөнері аталымдарының түсіндірме сөздігі. Алматы: «Сардар», 2012.– 312 б. Жанат Исаева, А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты тіл мәдениеті бөлімінің меңгерушісі, филология ғылымдарының кандидаты

15410 рет

көрсетілді

10

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

13 Тамыз, 2020

ПЫКЫР КСУ ДЕГЕН НЕ СОЗ

13 Тамыз, 2020

масатыдай сөзінің мағыналас қатарын тап

dobson

08 Қазан, 2020

Is2rIt http://pills2sale.com/ cheap viagra

Ernesto

12 Қараша, 2020

Конкурентная борьба на рынке online гемблинга невероятна. Ежедневно организовывается все больше игровых ресурсов с привлекательными спецусловиями для новых игроков. Отдельного интереса удостаивается приветственный подарок, который смогли оценить многие пользователи. Пришло время разобраться с основными аспектами, которые сопряжены с функционированием казино. Стартовый бонус – это основное поощрение, которое предоставляет online-cazino. Для его получения не придется прилагать много усилий. Инструкция подготовлена для клиентов, которые только в первый раз открывают профиль на портале casino 1win зеркало Они часто даже не представляют, какой сюрприз приготовили разрабы. Наиболее часто первое поощрение добавляет определенный процент к первому пополнению счета независимо от внесенной суммы. Бонус безвозмездных спинов Casino включают бесплатные вращения в собственную маркетинговую задумку. Что это означает? Это позволяет давать игрокам бесплатные циклы, которые играющие имеют право использовать в игровых автоматах, и выигранные средства обычно можно снять с их счета. Вращения достаточно популярны среди любителей гэмблинга, потому что они позволяют изучить потенциал, который предоставляют новые гейм аппараты, с исключением потребности увеличивать персональный счет и тратить собственные деньги. Довольно интересное предложение, которым в полном объеме смогут воспользоваться геймеры. Можно оценить по достоинству имеющиеся преимущества, возможности, предоставляемые разработчиками. Kazino таким образом зачастую рекламируют новейшие продукты среди посетителей, прошедших регистрацию на их сайте. При этом https://ruwinner.top не ограничено ни для одного из желающих. Необходимо всего лишь выбрать соответствующий раздел, ввести данные в регистрационные ячейки. Важно не забывать про необходимость удостоверить совершеннолетие. Без подтверждения личности будет трудно получить статус игрока, которому доступны все возможности онлайн площадки. Бонусы для пришедших по рекомендации Online казино вознаграждает клиентов, которые советуют сервис потенциальным игрокам. Бонусы за вовлечение знакомых предназначены для популяризации предложений игр и привлечения потенциальных пользователей игровых площадок. Указанный способ считается одним из самых эффективных для увеличения количества геймеров. Один момент, когда посетитель думает стать полноценным участником, опираясь на рекламные слоганы. Совершенно другое – воспользоваться советом друга, который на сегодня убедился в правдивости данных, многообразии слотов для игры. За совет пользователь может получить денежный приз. Финансовый бонус разрешается снять со счета или потратить на бесплатные вращения в игровых раундах (отдельные cazino применяют свои собственные маркетинговые и бонусные программы, поэтому стоит перво-наперво ознакомиться с правилами). Каким образом удастся стать обладателем такого бонуса https://ruwinner.top Вы должны убедить кого-то из своих знакомых зарегистрироваться на игровом портале, создать учетную запись и пополнить счет. При прохождения регистрации такой человек должен внести ваши данные в качестве рекомендателя, чтобы Вам можно было зачислить на счет бонус. Число приглашенных игроков не ограничено. Игровые площадки всегда поощрительно относятся к новым клиентам, которые намерены стать завсегдатаями в ближайшем будущем. Бонус за преданность Поощрительные бонусы – это еще тип бонусов, используемых в онлайн-casino 1вин 1win на андроид Они похожи на достаточно известные схемы лояльности, которыми руководствуются популярные магазины. Таким образом casino награждает своих приверженцев (пользователей, которые с завидной регулярностью посещают ресурс и вступают в игру) привлекательными призами или подарками. Подобный сюрприз может быть в виде поощрительных вращений, но многие игровых платформ также дают небольшие гаджеты, подарки или лотерейные билеты. Можно сказать, что появится возможность испытать еще больше положительных впечатлений за время пребывания на онлайн-площадках. Поощрительные призы для ВИП-пользователей Казино в том числе продумывают бонусы для геймеров, которые регулярно заходят на сайт cazino и вкладывают в игры большие денежные суммы. Большая часть online-casino связываются с ВИП-клиентами , чтобы узнать об их интересах и назначить призы, которые фактически отвечают стилю заинтересованного игрока. Это лишний раз доказывает, насколько рады приветствовать клиентов online-площадки. Для VIP-геймеров многие online-cazino подготавливают очень ценные материальные призы. Нужно всего лишь продолжать заходить в любимое заведение, наслаждаться всеми предоставляемыми плюсами своего статуса.

pswlfqzbujk

13 Наурыз, 2021

aUaMRD <a href="http://rxvfvesddzvk.com/">rxvfvesddzvk</a>, [url=http://rjwufhtlusnb.com/]rjwufhtlusnb[/url], [link=http://glpdaagfinec.com/]glpdaagfinec[/link], http://bluisylkhhyq.com/

Tomas

03 Сәуір, 2021

Who would I report to? http://wefornews.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com "What can I say?" said a resigned Djokovic. "He won so much this year. I'm still No. 1 of the world in the rankings, but year to year he's far, far ahead, and he has much more chances to end up as No. 1."

Morris

03 Сәуір, 2021

A few months http://kr.is/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com While Japanese companies spent a record $83 billion onoverseas acquisitions in 2012, inbound deals totalled just $15billion. Over the past 10 years, there have been far fewerforeign acquisitions in Japan than anywhere else in Asia.Foreign deals accounted for just 5.85 percent of acquisitions inJapan compared to Asia ex-Japan's 26.48 percent, Datastream datashow.

Howard

03 Сәуір, 2021

Do you like it here? https://flstrawberryfestival.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com Chief Operating Officer Sheryl Sandberg said the company had increased both the quantity and types of newsfeed adds during the second quarter, even as click-through rates and cost-per-clicks, or ad rates, remained strong.

Rafael

03 Сәуір, 2021

Sorry, I ran out of credit https://vaynermedia.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com Bloomberg reported earlier on Monday that Goldman Sachs and Societe Generale were helping Telefonica find a buyer for the stake, though sources consulted by Reuters were unable to confirm which banks had been mandated.

Crazyfrog

03 Сәуір, 2021

Could you tell me the dialing code for ? https://hostchile.cl/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom New Wigan would do this when they lost to saints. Well playEd Wigan, what a squad. All the years of churning out endless youngters is paying rich dividends. London poor poor poor. Don't agree with the game in Leigh, though where else? Maybe Coventry ?

ANA TILI №15

15 Сәуір, 2021

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Қали Сәрсенбай

«Ана тілі» газетінің Бас редакторы