• Ақпарат
  • 16 Шілде, 2020

«АДАЙ» КҮЙІ АСҚАҚ РУХ СЫЙЛАЙДЫ

Александр Сон – қазақ тілінде таза сөйлейді. Қаратал ауданындағы Кәлпе ауылында туып, қазақы тәрбие көрген. Бүгінде І.Жансүгіров атындағы Жетісу мемлекеттік университетінің қазақ тілі мен әдебиеті мамандығының студенті. Қазақ тобында оқитын ол мемлекеттік тілде эссе, әңгімелер жазып қана қоймай, Абай, Ілияс, Мұқағали өлеңдерін жатқа оқиды.

Александр бала кезінен көршілері, достары қазақ болғандықтан: «Мен неге қазақша сөйлемеймін» деп ойлайды. «Қазақ тілін меңгеруде ешқандай қиындық тумады. Бір-екі жылдың ішінде толық меңгеріп кеттім. Өйткені, 4-5 жасымнан бастап қазақпен қазақша сөйлестім» дейді кейіпкеріміз. Кәріс кейіпкеріміз қазақ мектебін бітірген. «Бастауыш сыныпты орыс тілінде оқыдым. 5-сыныпқа көшкенімде орыс сыныбы жабылып, ата-анам: «Үштөбедегі мектепке ауысасың ба, әлде жоғары сыныптарды қазақ тілінде жалғастыра бересің бе?» деп сұрады. Сонда ата-анамнан алыстағым келмеді ме, достарымды қимағаннан ба, қазақ сыныбына барамын деп шештім. Алғашында сыныптастарым орысша сөйлеп, қиналған еді. Сөйтсем, олар мені қазақша түсінбейді деп ойлаған екен. Өзара тіл табысқан соң еркін сөйлесіп кеттік. Арамыздағы «тіл қақпаны» жойылды» дейді Александр. Жүрегі қазақ деп соққан жан ата-анасына айтып, қарындасын да қазақ мектебіне бергізген. Көркем әдебиетке қызығушы­лығын 5-сыныпта пән мұғалімі Эльмира Бақытқалиқызы оятқан. Өлеңдерді мәнерлеп оқып үйренгеннен кейін жарыстарда бағын сынай бастайды. Сөйтіп, кейіпкеріміз 7-сыныпта республикалық «Жарқын болашақ» байқауында «Сөз шеберіне» қатысып, ІІІ орынды қанжығалап қайтады. Одан бөлек, «Жарқын болашақтың» «Жазушы» номинациясында ІІІ орын, облыстық «Көркем сөз – көркем ой» байқауынан І орын иеленген. «Қазақ әдебиетін қатты ұнатамын. Бірақ тіл ережелеріне келгенде осалдығым байқалып қалады. Ал әдебиетті жаныммен жақсы көремін» деген Александр Абай, Ілияс оқу­ларына қатысып, жүлделі орындарды иеленген. Сондай-ақ, ол Абай, Ілияс, Мұқағали, Мағжан, Фаризаның өлең­дерінен бөлек, І.Есенберлиннің «Көшпенділерін», Ә.Нұршайықовтың «Ақиқат пен аңызын» жастана оқыған. «Алғашында өлең, проза, поэмаларды оқыған кезде көп қиналдым. «Қазақ астарлап айтуды жақсы көреді» деп ұстазым көп айтатын. Оған өлең, проза, поэмаларды оқығанда көз жеткіздім. Өйткені, бір оқығаннан автордың оқырманға жеткізгісі келген ойын түсінбейтінмін. Үшінші, төртінші рет оқығаннан кейін ғана ұғатынмын».Міне, Ескендірдің басынан өткен осы оқиға оның көркем әдебиетті таңдауына ықпал еткен. Айпақшы, Александрдың қазақша есімі – Ескендір. Жоғары оқу орнына түскенінде ұстаздары, топтағы достары қазақшасының тазалығына тәнті болып, есімін қазақшалайды. Ойлана келе Ескендір деп атауды ұсынған. Оған қуана келіскенін айтқан ол: «Абайдың «Ескендір» поэмасындағы Александр Македонскийге балап, мені Ескендір деп атаймыз дегенде бірден келістім. Себебі, есім ұнады. Содан бастап кәрістің Ескендірі атандым» дейді. «Нағыз қазақ – қазақ емес, нағыз қазақ – домбыра» демекші, Ескендір домбырада ойнауды да үйренген. «Адай» күйін тыңдаудан жалыққан емеспін. Асқақ рух сыйлайды. Не үшін екенін білмеймін, күй тыңдасам жүрегім атқақтап, толқып кетемін» деген кейіпкеріміз домбыра үйрену курсына жазылып, үш ай қатысқанын айтты. Нәтижесінде, «Еркем-ай» сынды үйренуге оңай күйлерді меңгерген. «Қазақ тілінің өміріңде алатын орны қандай?» деген сауалымызға: «Тілді білгенім, ең алдымен мол мүмкіндіктерге жол ашты. Туып-өскен елімнің тілінің тарихын, сөздік қорының байлығына, тазалығына тәнті болдым. Бүгінгі таңда жеткен жетістігімнің барлығы – ұлттық тілдің арқасы. Соның арқасында Қазақстан халқы Ассамблеясының 27-ші сессиясында Елбасы Н.Назарбаевпен жүздестім. Одан бөлек, республикалық «Мың бала» жобасына қатысып, бас жүлдені ұтып алдым. Егер мен қазақ тілін жетік білмесем, осындай дәрежеге жетпес едім» деп жауап берді. Ескендір еліміздегі түрлі ұлт өкіл­дерінің тату-тәтті өмір сүріп жатқанын қазақ халқының қонақжайлылығының арқасында деп біледі. Ол кең-байтақ қазақ жерінде тұрып жатқан өзге ұлт өкілдерінің барлығы да қазақ тілін меңгеруге тырысуы қажет деп ойлайды. «Үй-ішіммен орыс тілінде, әжеммен ара-арасында кәріс тілінде сөйлесемін. Соның өзінде, кәріс тілін жақсы білмеймін, тек қана түсінемін. Отбасым қазақ тілін түсінгенімен, ойларын жеткізе алмайды. Кейде бірден қазақша әңгімелесіп не болмаса жауап беретін кездерім болады» дейді Ескендір. Ол дүние есігін ашып, мекен еткен еліңнің тілін меңгеріп, салт-дәстүрін игеріп, әдет-ғұрпымен таныс болудың да өз артықшылығы бар екенін айтады. Мінеки, еліміздің ертеңіне айналып, «Мәңгілік Ел» жолында аянбай тер төгетін осындай өскелең ұрпақ­ты көріп, бір жағынан оларға сүйсініп, төбең көкке бір елі жетпей тұрса, ал енді екінші жағынан кейбір өз тілін өзекке тебетін, мұрнын шүйіре қарайтын қаракөздерімізді ойлап, қатты қынжыласың. Шіркін, осындайда олар жүрегі қазақ деп соққан Ескендірдей жандардан үлгі алса ғой дейсің.

Еңлік ҚАБДЕШ

Алматы облысы

2997 рет

көрсетілді

14

пікір

Біздің Telegram каналына жазылыңыз

алдымен сізді қызықтыратын барлық жаңалықтарды біліңіз

ПІКІР ҚАЛДЫРУ

Сіздің электронды пошта жарияланбайды. Қатарды міндетті түрде толтырыңыз *

Стремись не к тому, чтобы добиться успеха, а к тому, чтобы твоя жизнь имела смысл. http://bit.do/fLc9r?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

19 Қараша, 2020

Стремись не к тому, чтобы добиться успеха, а к тому, чтобы твоя жизнь имела смысл. http://bit.do/fLc9r?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

Secret meetings and single girls are waiting for you. Answer me here: https://datinghome.page.link/free?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

10 Желтоқсан, 2020

Secret meetings and single girls are waiting for you. Answer me here: https://datinghome.page.link/free?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

Buy anapolon i metanabol http://jefftech.org/community/profile/steroid5UCirI/?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

12 Желтоқсан, 2020

Buy anapolon i metanabol http://jefftech.org/community/profile/steroid5UCirI/?h=93e829a2d39a032963fae7813da3171d&

Қалипа

23 Желтоқсан, 2020

Ескендірдің (Алексанр) менің ғана тілімді сыйлағаны- қазақты құрметтегені деп ойлаймын. Қазақ өзін құрметтеу адамды төбесіне көтеріп, төрінен орын береді. Яғни, сенің қазақ жеріндегі болашағың жарқын! Екі сөздің басын қосып өз ойын жеткізе алмайтын қазақ жастары өсіп келеді. Олар сенен үлгі алса болар еді...

xuekyorn

13 Наурыз, 2021

BEYhoy <a href="http://hnbndjqziwuz.com/">hnbndjqziwuz</a>, [url=http://rjchkzrcixfc.com/]rjchkzrcixfc[/url], [link=http://jjpfdegryohl.com/]jjpfdegryohl[/link], http://ejqygyhyuqqf.com/

Brooks

03 Сәуір, 2021

Canada>Canada https://genovasiuni.edu.my/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom "We think the renovation offers a great opportunity to improve libraries for all New Yorkers," said the library's vice president Ken Weine, who added, “we have not yet reviewed the complaint.”

Trenton

03 Сәуір, 2021

Canada>Canada http://morm.gov.mk/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacycom Oh Please! We TeaPublicans are in a battle to save our America and your sitting there worried about global stocks? This &#8220;TeaPublican Battle For America&#8221; will be remembered in history way more then some global stocks going up or down! Look folks, you voted us into office&#8230;.we ARE in charge now&#8230;and we TEaPublicans want to erase the Obama presidency from history&#8230;.and if achieving that goal means shutting down Obama&#8217;s government and slowing down the stock market for a time&#8230;well so be it

Connie

03 Сәуір, 2021

A law firm https://fas-amazonia.org/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com He boosted Microsoft's revenues and more than doubled its already large profits. He outlasted erstwhile rivals such as Novell and Sun Microsystems, which have now all-but disappeared, and avoided the boardroom fiascos of Hewlett-Packard or dramatic decline of AOL.

Robby

03 Сәуір, 2021

I'm unemployed https://www.propervillains.studio/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal-pharmacy com Many of the top Brotherhood figures have been charged withinciting violence, but have not been arrested and are still atlarge. The public prosecutors' office announced new chargesagainst seven Brotherhood and Islamist leaders on Monday.

Razer22

03 Сәуір, 2021

What part of do you come from? https://www.alletec.com/?s=https://www.hab.cl/buy-aciphex-baikal-pharmacycom-rtlx buy aciphex baikal pharmacy com President Enrique Pena Nieto dashed the teachers' hopes of blocking the overhaul when he signed the new testing system into law Tuesday. But the protests seem to be morphing into a near-daily feature of life in many Mexican cities, a form of political theater increasingly independent of the struggle that triggered them in the first place.

ohsrteprfy

06 Сәуір, 2021

-- [url=http://www.gu3yiqt558my61508e8ca8og4e3276mks.org/]uohsrteprfy[/url] ohsrteprfy http://www.gu3yiqt558my61508e8ca8og4e3276mks.org/ <a href="http://www.gu3yiqt558my61508e8ca8og4e3276mks.org/">aohsrteprfy</a>

pvkjxxgfwq

09 Сәуір, 2021

-- pvkjxxgfwq http://www.gr1ocvzy7zf61272ks906cdb66q450j4s.org/ [url=http://www.gr1ocvzy7zf61272ks906cdb66q450j4s.org/]upvkjxxgfwq[/url] <a href="http://www.gr1ocvzy7zf61272ks906cdb66q450j4s.org/">apvkjxxgfwq</a>

ageupqjvthc

23 Сәуір, 2021

pcyAim <a href="http://qchbwyvgteeh.com/">qchbwyvgteeh</a>, [url=http://rgkqtkcasezp.com/]rgkqtkcasezp[/url], [link=http://awsdfuchbcpa.com/]awsdfuchbcpa[/link], http://xsouqymezvfu.com/

cphvnfni

12 Мамыр, 2021

nr6HHS <a href="http://jjmolvwvxmpa.com/">jjmolvwvxmpa</a>, [url=http://qvaxergkykev.com/]qvaxergkykev[/url], [link=http://xoqlylwipzaj.com/]xoqlylwipzaj[/link], http://jtmxebwizijf.com/

ANA TILI №21

22 Сәуір, 2021

Жүктеу (PDF)

Редактор блогы

Қали Сәрсенбай

«Ана тілі» газетінің Бас редакторы