• Ақпарат
• 31 Шілде, 2025

Қазақ пен түрік бірлігі

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Түркияға жасаған бұл сапары – тек ресми дипломатиялық іссапар ғана емес, тарихи үндестік пен рухани сабақтастықтың айрықша белгісіне айналды. Араға екі жыл салып жүзеге асқан бұл кездесуде Түркияның Қазақстан Президентін айрықша ілтипатпен қарсы алуы кездейсоқ құбылыс емес. Бұл – ғасырлар қойнауынан жалғасып келе жатқан бауырластықтың, ортақ тамыр мен рухани тұтастықтың бүгінгі заманда жаңа сипатта қайта жаңғыруы.

Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоғанның Тоқаевқа өз елінің ең жоғарғы мемлекеттік марапатын табыстауы – бұл сапардың мәнін одан әрі айқындай түсті. Бұл қадам екі мемлекет көшбасшылары арасындағы терең өзара сенімнің, ортақ мұрат пен тарихи бірліктің нақты айғағы. Мұндай символдық актілер мемлекетаралық саясатта тек формалды рәсім болып қалмайды, олар халықтардың тарихи жадында ұлтты ұйыстыратын маңызды рухани белгіге айналады.
Философ тұрғысынан қарасақ, мұндай оқиғалар өткен мен бүгінді тоғыстырып, болашаққа жол ашатын ерекше рухани көпір іспетті. Түрік халықтарының бірлігі – тек келісімшарттар мен дипломатиялық құжаттарда жазылған ресми мәтін емес. Ол қан арқылы жалғасқан бауырластық, тарихтың өзінен тамыр алған мәдени тұтастық және ұрпақ санасында қайта жаңғыратын рухани құндылық. Түркия мен Қазақстан арасындағы өзара құрмет пен ынтымақтастық – осы тарихи шындықтың қазіргі заманғы көрінісі.
Бұл сапардың саяси ғана емес, өркениеттік те мағынасы бар. Себебі түрік дүниесінің жаңа дәуірдегі ықпалдастығы жаһандық өзгерістер дәуірінде өзіндік орнын айқындауға ұмтылған тарихи сананың жемісі. Тоқаевтың Анкараға сапары барысында көрсетілген жоғары деңгейдегі ілтипат – тек екі елдің басшылары арасындағы жылы қарым-қатынастың көрінісі емес, сонымен бірге бүкіл түрік әлемінің болашақтағы бірлігіне бағытталған стратегиялық қадам ретінде де бағаланады.
Екі мемлекеттің арасындағы бұл жақындастық – өзара сенімге негізделген жаңа дәуірдің бастауын айқындайтын маңызды тарихи кезең.  Бұл қадам өткен ғасырлар бойы бөлшектеніп кеткен түрік жұртының қайтадан өзара ынтымақтасуға ұмтылуының нақты дәлелі болып отыр.
Анкара төріндегі салтанатты қабылдау мен ерекше құрмет – саяси дипломатияның шеңберінде ғана қалатын рәсім емес, ол халықтар жүрегіне әсер ететін мәдени әрі тарихи оқиға. Себебі мұндай кездесулер халық санасына «біз бір тамырдан тарағанбыз» деген ортақ ұғымды жаңғыртып, түрік әлемінің рухани қайта түлеуіне жол ашады.
Сондықтан бұл сапарды қазіргі кезеңдегі түрік дүниесінің жаңа бір белесі, бауырлас халықтар арасындағы бірлікті нығайтатын ерекше тарихи оқиға деп қарастыру орынды. Қасым-Жомарт Тоқаев пен Тайип Ердоған арасындағы өзара ықылас пен сенім – болашақта түрік мемлекеттерінің бірлескен күш-жігерінің негізін қалайды. Бұл тек бүгінгі күннің дипломатиясы ғана емес, келешек ұрпақтың санасына жол тартқан тарихи бағдарлама іспетті.

Жақыпбек АЛТАЕВ,
философия ғылымының докторы,
әл-Фараби атындағы ҚазҰУ 
философия кафедрасының
профессоры,
әл-Фараби орталығының 
ғылыми кеңесшісі