Тарих

ЕРЛІК ЕСКІРМЕЙДІ немесе қараша – Панфилов дивизиясының адамзатқа даңқы шыққан ай

«Бауыржан кеудесін көтеріңкіреп, қынабынан қылышын суырды. Аласа күңгірт блиндаждың ішінде қарудың сұсты жүзі жалт-жұлт етті. – Шартымыз мынадай болсын. Сіз шындықты жазуға міндеттісіз. Кітап дайын болғасын маған келесіз. Бірінші тарауын…

Есет батыр – ел есінде

Қазіргі таңда Ақтөбе облысы әкімдігінің қолдауымен Есет Көтібарұлына орталық қалада ескерткіш қою мәселесі шешіліп, ескерткіш жобасы республикалық «Қазақстанда орнатылатын монументті өнердің жаңа құрылыстарын орнату жөніндегі комиссияның»…

НҰРТАС ОҢДАСЫНОВ

Серік ҚИРАБАЕВ, академик, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты 1965 жылдың жазының аяқ кезі. Белгілі мүсінші Хакімжан Наурызбаев 40 жасқа толғанын атап өтемін деп үйіне қонақ жинады. Біз де шақырылған едік, бірақ сенбі күні бірнәрсе қабаттасты…

АРЫСТАР АМАНАТЫ

Фаузия ОРАЗБАЕВА, ҚР ҰҒА корреспондент-мүшесі, педагогика ғылымының докторы, профессор Тәуелсіз Қазақ Елінің бүгінгі жеткен жетістіктері мен алған асуларын әңгіме еткенде жаңа дәуір тізгінін ұстаған ұрпақ ұлт болашағы үшін аянбай күрескен…

ӘЛМЕРЕК АБЫЗ:КЕШЕ және БҮГІН

Талас ОМАРБЕКОВ, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ жанындағы ғылыми орталықтың директоры, т.ғ.д., профессор, ҚР ҰҒА Құрметті академигі Тарихымыздың белгілі бір кезеңі  жазба деректер жұтаң болып келетін уақыттарға тап келеді. Мұндайда халық…

ӘУЕЗОВТІҢ АНАСЫ

Бұл кездейсоқтық па? Әлде... Тағдыр шығар. Иткөйлекті қайсысы бұрын тоздырды? Ақиқаты: үшеуі де қыркүйектің төлі. Шартарап шырпысқандай. «Нобель» сыйлығының ­лауреаты Уильям Фолкнер (25.09.1897 ж.), Лениндік сыйлықтың лауреаттары Луи Арагон…

«ҚАЙЫРЫМДЫ ҚАЛА»:САЯСИ-ФИЛОСОФИЯЛЫҚ НЕГІЗІ НЕДЕ?

Әл-Фарабидің толық аты-жөні – Әбу Насыр Мұхаммед ибн Мұхаммед ибн Ұзлағ ибн Тархан әл-Фараби. Туған жері қазақтың ежелгі қаласы Отырарды арабтар Бараба-Фараб деп атап кеткен, осыдан барып ол Әбу Насыр Фараби, яғни Фарабтан шыққан Әбу Насыр…

ҚАЗАННАН ТАБЫЛҒАН ҚҰНДЫ ҚОЛЖАЗБА

Татар халқының руханиятында жарқын із қалдырған ақын, драматург, публицист Фәтхи Бурнаш (толық аты-жөні – Фәтхелислам Зәкірұлы Бурнашев) есімі қазақ оқырманына таныс деп айта алмаймыз. 1898 жылы қазіргі Чувашия республикасының аумағында…

ҚАРАҒАШ ҚАЛАСЫНДА ЖАЗЫЛҒАН ЗАҢ

XX ғасыр басындағы қазақтың үлкен азаматы, демократ, реформатор, заңгер Барлыбек Сырттанұлы 1905–1908 жылдардағы саяси көзқарасы үшін 1909 жылы Жетісу облысының Әскери губернаторлығының кеңсесіндегі қызметінен босатылды. Мысалы, Барлыбектің…

ШЫҢҒЫС ХАН және ОНЫҢ ӘУЛЕТІ – БІЗДІҢ ҰЛТТЫҚ ТАРИХЫМЫЗ

Ұлттық тәрбие алып өскен қазақтың ішінде Шыңғыс ханды білмейтіні жоқ. Барлығы да оны қазақ хандарының атасы, Алаш мемлекеттілігінің негізін салушы деп ардақтайды. Дәл соған керісінше, өзін зиялы санайтын кісілер арасынан осынау ұлы қағанды…

ЖАЛАЙЫР ШОРА

Жанболат АУПБАЕВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Мақаламызға өзек етіп алғалы отырған кейіпкеріміз туралы аңыздарды 10-12 жасымыздан бастап естіген шығармыз, сірә. Ертегі іспетті сол әңгімелердің айтар ойы бір ғана нәрсеге келіп…

«МЕКЕНЖАЙЫМ – ВОРОНЕЖ…» немесе Алаш арыстары тұрған үй

Өткен тарихымызға көз салсақ, тағдырдың талай қысталаң шақтарында тапқанынан жоғалтқаны көп халқымыздың сан қилы қиындықтарды бастан өткергенін білеміз. Халқы мен елінің алдындағы өздерінің перзенттік парызын айқын да анық түсінген, қандай…

Бір әулеттен жеті боздақ

Павлодар қаласында «Ақсақалдар тағылымы» қоғамдық бірлестігінің кезекті оты­рысы өтіп, онда Ертіс ауданының Құрметті азаматы, «Облыс алдында сіңір­ген еңбегі үшін» белгісінің иегері Елемес Қасенов «Қызылжар» ауылының тума­лары, бір әулеттен…

МАРИЯ ҺӘМ МҰСТАФА

Кезінде Ресейдің тарих пәнінен революциялық көңіл күйдегі дворян­дардың 1825 жылдың желтоқсан айындағы Санкт-Петербургтегі көтерілісі туралы оқығанымыз, әсіресе Сібірге айдалған ерлерінің соңынан бірсыпырасының әйелдері іздеп барғаны, бар…

ҚОЗЫ МЕН БАЯННЫҢ «ШОҚТЕРЕГІ»

(«Қодар қазған құдықтар» атты мақаланың жалғасы) Шығыс Қазақстан облысындағы Ақтоғай станциясының күнбатысында жеті шақырымдай жерде Қопа дейтін көнеден келе жатқан шағын ауыл бар. Көне дейтінім, оның аты сан ғасырларды артқа тастаған…